Of creëer je hiermee een derde ouder?

Door de ingreep verandert het erfelijk materiaal in de familie van de eerste twee ouders voorgoed. Dus zijn er voorstanders en tegenstanders.

Het draait in deze discussie niet alleen om de techniek, maar zeker ook om de ethiek. Dat de techniek werkt was in 2009 al bij makaken aangetoond, dus was het wachten eigenlijk op de eerste experimenten bij de mens.

En hier komen de ethici, de kerken, de mensverbeteraars en de politici om de hoek kijken.

Wat zijn de overwegingen?

Natuurlijk, de introductie van dat mtDNA van een derde ouder verandert het erfelijk materiaal in de familie van de eerste twee ouders voorgoed.

Maar, zeggen de voorstanders van de nieuwe techniek, waar gaat het om? Om een paar genen die de energievoorziening in het lichaam regelen. Het heeft weinig te maken met echte menselijke kenmerken, want: niet met uiterlijke kenmerken, niet met karakter, niet met intelligentie. En je kunt er wel vervelende ziekten blijvend mee uitschakelen.

Die voorstanders hebben alleen geen bewijs. Hoezo heeft je energietoevoer geen invloed op je karakter?

Er zijn veel protesten uit religieuze kring. Die willen dat nageslacht verbonden blijft aan één vader en één moeder. Hoewel reageerbuisbevruchting en het testen van een embryo op erfelijke aandoeningen best worden toegejuicht. Omdat daarmee abortus wordt voorkomen.

Nu is drie-ouderschap helemaal niet zo bijzonder. Bij een lesbisch paar dat een bekende man vraagt om zaad te doneren om kinderen te krijgen, ontstaat een vorm van drie-ouderschap. Dat bestaat ook in Nederland. En als de overheid het zou willen verbieden: dat lukt moeilijk, want zulke zwangerschappen kan iedereen zonder medische hulp verwekken. Als de toekomstige ouders het niet met seksueel contact willen laten gebeuren, zijn de recepten voor kunstmatige inseminatie op internet te vinden.

Haarkleur, gezichtstrekken

Ook homomannen kunnen hun kinderen samen met een bekende draagmoeder regelen.

Bij zo’n drie-ouderschap zijn haarkleur, gezichtstrekken, lichaamsbouw en wellicht ook karaktertrekken van de ‘derde ouder’ aanweziger dan bij een vrouw die haar mitochondriën doneert.

Dan is er ook de tegenstand tegen het mensverbeteren. Iedere ingreep in het DNA zou kritisch bekeken moeten worden, omdat het tot een ratrace naar de genetisch volmaakte mens kan leiden. Natuurlijk kun je uiteindelijk ook aan het mtDNA gaan knutselen om mensen energieker te maken. Om sportprestaties te verbeteren bijvoorbeeld.

Al die overwegingen speelden een rol in het debat in het Britse Lagerhuis. Maar hoe zit het in Nederland?

Bij ons verbiedt de embryowet vrijwel alle nieuwe toepassingen van geboortetechnieken. Dat moet veranderen, zo adviseerde in 2001 de Nederlandse Gezondsheidsraad aan de minister van Volksgezondheid. Namens de raad had een commissie van cel- en voortplantingsdeskundigen en ethici dat advies opgesteld. De commissie vond dat onderzoek naar en toepassing van andere geboortetechniek moest worden bevorderd. Daarmee zou „een zwaarwegend gezondheidsbelang” zijn gediend.

Maar er is niets met dat advies gebeurd.

Sinds er in 2007 kleine christelijke partijen in het kabinet zaten, of sinds ze nodig zijn om in de Eerste of Tweede Kamer een meerderheid te krijgen voor regeringsvoorstellen, zit die wet op slot.