Na paar uur gaat Al-Arab al op zwart

De in Bahrein gevestigde zender Al-Arab moest de nieuwe concurrent van Al-Jazeera worden. Na een dag werd de zender al uit de lucht gehaald.

De schatrijke prins al-Waleed bin Talal is eigenaar van de zender.

Nog geen 24 uur na de lancering ging de nieuwe Arabische nieuwzender Al-Arab maandag alweer op zwart. „De zender is gestopt met uitzenden om technische en administratieve redenen. Ze zullen snel terug zijn, als God het wil”, was de korte, officiële verklaring op Twitter.

Er zijn maar weinigen die dat geloven. De in Bahrein gevestigde zender lijkt om politieke redenen uit de lucht gehaald. De aanleiding zou een interview zijn met de Bahreinse oppositieleider Khalil al-Marzooq, die zijn mening gaf over het besluit van de regering om 72 mensen hun staatsburgerschap af te nemen - vermoedelijk vooral journalisten en activisten.

Marzooq is een prominent figuur binnen de shi’itische oppositiebeweging al-Wefaq, die democratische hervormingen eist en de vestiging van een constitutionele monarchie in Bahrein. Dat moet een einde maken aan de achterstelling van de shi’itische meerderheid die de afgelopen jaren massaal de straat op ging. De aanhoudende onrust maakt het sunnitische koningshuis zenuwachtig. In aanloop naar de verkiezingen vorig jaar heeft een rechtbank de activiteiten van al-Wefaq voor drie maanden opgeschort.

Al-Arab was zich er ongetwijfeld van bewust dat een interview met Marzooq gevoelig ligt. Maar blijkbaar dacht de zender ermee weg te kunnen komen. Al-Arab is eigendom van de schatrijke Saoedische zakenman prins al-Waleed bin Talal, die voor Saoedische begrippen enorm liberaal is.

Hij is kritisch over het conservatieve bewind van de Saoedische koning Abdullah, die anderhalve week geleden overleed. Tegen de Engelse krant Saudi Gazette zei Bin Talal dat sommige Saoedische ministers arrogant zijn en „meer moeten doen voor Saoedische burgers”. Ook vindt hij het onzin dat er geen bioscopen zijn in Saoedi-Arabië, terwijl het hele land op de satelliettelevisie elke film kan zien.

Prins Bin Talal, die aandelen heeft in Newscorp, Apple en Twitter, wil dat Al-Arab de concurrent wordt van Al-Jazeera en Al-Arabiya, die de Arabische nieuwsmarkt domineren. Al-Jazeera werd in 1996 opgericht door Qatar, steunde de protesten tijdens de Arabische Lente en staat achter de Moslimbroederschap. De Saoedische zender Al-Arabiya is juist de spreekbuis van de contrarevolutie tegen de fundamentalistische oppositie.

„We gaan geen kant kiezen”, zei Jamal Khashoggi, de directeur van Al-Arab in december. „Ik vind dat een nieuwszender geen politieke agenda moet hebben. We moeten accurate, objectieve informatie bieden.”

Het is nog maar de vraag of Al-Arab hiermee de hegemonie van Al-Jazeera en Al-Arabiya kan doorbreken. Dit is andere objectieve zenders zoals BBC Arabic en Sky News Arabia ook niet gelukt. Arabische kijkers willen dat een zender duidelijk partij kiest, zei Mohammed El Oifi, politicoloog aan Sorbonne Universiteit in Parijs tegen de website Middle East Eye. „Ze vervullen een politieke functie in afwezigheid van andere fora voor debat.”

Ondanks de politieke situatie besloot Al-Arab in 2011 zijn hoofdkwartier in Bahrein te vestigen. Het Golfstaatje, en zijn machtige steunpilaar Saoedi-Arabië, zouden Bin Talal hebben beloofd dat Al-Arab in alle vrijheid kon uitzenden. Aan die illusie is binnen 24 uur een einde gemaakt. De 280 medewerkers, onder wie correspondenten in 30 landen, zaten gisteren werkloos thuis. Onduidelijk is wanneer de zender weer in de lucht is.