Maar het debat erover loopt hoog op

Een kind met genen van drie ouders is ongekend. De ethische discussie loopt daardoor hoog op.

Het draait in deze drie-ouderdiscussie niet alleen om de techniek, om de veiligheid voor het kind, maar zeker ook om de ethiek.

Wat zijn de overwegingen?

Allereerst: de introductie van het mitochondriaal DNA (mtDNA) van een derde ouder verandert het erfelijk materiaal in de familie van de eerste twee ouders voorgoed. Dat soort blijvende ingrijpen wegen ethisch heel zwaar. In landen waarin voortplantingstherapie en gentherapie wettelijk is geregeld is het verboden.

Maar, zeggen de voorstanders van de nieuwe techniek, waar gaat het om? Om een paar genen die de energievoorziening in het lichaam regelen. Het heeft weinig te maken met echte menselijke kenmerken, want: niet met uiterlijke kenmerken, niet met karakter, niet met intelligentie. En je kunt er wel vervelende ziekten blijvend mee uitschakelen.

Die voorstanders hebben alleen geen bewijs. Hoezo heeft je energietoevoer geen invloed op je karakter?

Er zijn veel protesten uit religieuze kring. Die willen dat nageslacht verbonden blijft aan één vader en één moeder. Hoewel reageerbuisbevruchting en het testen van een embryo op erfelijke aandoeningen best worden toegejuicht. Omdat daarmee abortus wordt voorkomen.

Nu is sociaal drie-ouderschap helemaal niet zo bijzonder. Bij een lesbisch paar dat een bekende man vraagt om zaad te doneren om kinderen te krijgen, ontstaat een vorm van drie-ouderschap. Dat bestaat ook in Nederland.

Genetisch heeft een kind in zo’n relatie maar twee ouders, maar haarkleur, gezichtstrekken, lichaamsbouw en wellicht ook karaktertrekken van de ‘derde ouder’ zijn sterker aanwezig dan bij een vrouw die haar mitochondriën doneert.

Dan is er ook de tegenstand tegen het mens-verbeteren. Iedere ingreep in het DNA zou kritisch bekeken moeten worden, omdat het tot een ratrace naar de genetisch volmaakte mens kan leiden. Natuurlijk kun je uiteindelijk ook aan het mtDNA gaan knutselen om mensen energieker te maken. Om sportprestaties te verbeteren bijvoorbeeld.

Al die overwegingen speelden een rol in het debat in het Britse Lagerhuis. Maar hoe zit het in Nederland?

Al in 2001 adviseerde de Gezondheidsraad aan de minister van Volksgezondheid om de techniek, zodra hij toepasbaar is, toe te staan. Daarmee was „een zwaarwegend gezondheidsbelang” gediend. Maar sinds in 2007 kleine christelijke partijen in het kabinet zaten, of sinds ze nodig zijn om in de Eerste of Tweede Kamer een meerderheid te krijgen, is het gesprek over nieuwe voortplantingstechnieken verstomd.