Het treinverkeer en de excuses

Onze excuses. Met deze woorden wendt spoorbedrijf ProRail zich vandaag in grote letters via diverse dagbladen tot de treinreizigers. Aanleiding is de storing die maandag het treinverkeer in Utrecht en omgeving lamlegde. De beheerder van het spoorwegnet kondigt in de advertentie een uitgebreid onderzoek naar de oorzaak aan.

Excuses. Die eiste een Tweede Kamerlid van de SP gisteren ook van zijn collega’s in het parlement „die medeverantwoordelijk zijn voor de ellende op het spoor”. Dat was nadat een Kamerlid van D66 een breed gedeeld gevoel had geformuleerd „dat het weer bal” was op het spoor de laatste tijd en het enige lid van de fractie Van Vliet had meegedeeld: „Ik ben ook een gedupeerde reiziger.”

Treinen die ernstig vertraagd zijn, treinen die helemaal niet rijden – altijd goed voor emoties binnen en buiten de politiek. En dat terwijl de staatssecretaris van Infrastructuur nog maar kort geleden aan de Tweede Kamer liet weten dat zij het beheer van het spoor en de vervoersconcessie op het hoofdrailnet opnieuw heeft gegund aan respectievelijk ProRail en NS, tot 2025. „Het verheugt mij” de Kamer dit te kunnen informeren, schreef de staatssecretaris in een brief die zij, als gebruikelijk, met Wilma J. Mansveld ondertekende.

Te vrezen valt dat de vreugde van korte duur blijkt. De bewindsvrouw (PvdA) zal weer aan de bak moeten, om het in de terminologie van de Kamerleden uit te drukken. Daar heeft ze ook wel om gevraagd: nog geen jaar geleden beloofde ze dat haar ministerie de spoorbedrijven „scherper” zal sturen „op voortdurende verbetering”.

Het is nog te vroeg om vast te stellen of de storing van afgelopen maandag en eerder ongemak in deze winter – die nog geen serieuze poging heeft gedaan om streng te worden – niet meer dan incidenten zijn. En of er van de beloofde verbetering dus al iets is terechtgekomen. Een vraag is dus ook of de eveneens aangekondigde betere samenwerking tussen ProRail en de vervoerders (waarvan de NS de belangrijkste is) al van de grond is gekomen. Die „steviger brug tussen hen in”, zoals Mansveld het omschreef, was het alternatief voor het opheffen van de scheiding tussen ProRail en NS. De roep om dit besluit uit de jaren negentig terug te draaien, blijft klinken bij elke grote spoorstoring. Of dat de oplossing is? Niemand weet of de technische storingen zich niet in dezelfde mate zouden hebben voorgedaan als de splitsing niet was doorgevoerd.

Het probleem van afgelopen maandag lijkt terug te voeren op ontoereikende ict en back-up. Dat komt, mild gezegd, vaker voor bij de rijksoverheid. Laat het verhelpen daarvan prioriteit één zijn voor ProRail en zijn financier/opdrachtgever: de staatssecretaris.