Feiten verergeren het klimaatconflict

Klimaatsceptici en broeikasgelovigen hebben duidelijk verschillende persoonlijkheden.

Twee drooggevallen boten op de bodem van een waterreservoir in het Chinese Minqin in 2004. Het gebied had te kampen met aanhoudende droogte. Foto: Hai Ying/EPA

Het is vruchteloos dat klimaatsceptici en klimaatgelovigen elkaar proberen te overtuigen met feiten. Want het gaat om overtuigingen die de basis vormen van een groepsidentiteit. Een conflictsituatie zet de onderlinge verschillen alleen maar scherper aan, en zorgt ervoor dat beide kampen zich juist dieper ingraven.

Dat schrijven onderzoekers in het tijdschrift Nature Climate Change op basis van een online enquête onder 448 Amerikanen. Dat waren niet alleen sceptici (120), maar ook overtuigden (328). „Alleen daarom al is de studie waardevol, want veelal worden alleen sceptici onderzocht”, zegt Tom Postmes, hoogleraar sociale psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, die een commentaar bij het artikel schreef.

Uit de enquête kwamen duidelijke profielen tevoorschijn. De sceptici waren overwegend Republikeins, nationalistisch, optimistisch over de toekomst van de aarde en ze waardeerden autoriteit en loyaliteit. De gelovigen waren vooral Democratisch, ze vereenzelvigden zich meer met de hele mensheid, ze waren angstig en bezorgd over de toekomst van de aarde en vonden eerlijkheid belangrijk. Op basis van deze scheiding concluderen de Australische onderzoekers dat het gaat om twee groepen met een eigen sociale identiteit.

Postmes zegt dat concurrerende kampen kunnen opbloeien als in de politiek een thema gepolariseerd raakt. Met het klimaat is dat vooral in de VS en Australië gebeurd, constateert hij. In Europa is dat minder het geval.

Volgens Postmes brengt het de kampen niet dichter bij elkaar als ze elkaar proberen te overtuigen van hun gelijk. Integendeel. „Gelovigen moeten bijvoorbeeld ophouden te beweren dat wetenschappers unaniem zijn over het feit dat de mens verantwoordelijk is voor klimaatverandering. Ook wetenschappers zitten in kampen.”

Wat wel helpt? Houd de dialoog gaande, zegt Postmes. En probeer samen te werken.