#DvdW: de schepster van ‘The Talented Mr. Ripley’ stierf 20 jaar geleden

Vandaag is de twintigste sterfdag van de schepster van Tom Ripley, een seriemoordenaar (en man zonder eigenschappen) die in vijf misdaadromans een hoofdrol speelt.

‘Iedere persoon kan een moord plegen. Alleen de omstandigheden tellen, met temperament heeft het niks te maken!’ Aldus een van de personages in Strangers on a Train, de roman waarmee Patricia Highsmith, geboren Plangman, in 1950 debuteerde.

In Highsmiths psychologische thrillers vervaagt de grens tussen gewone mensen en amorele misdadigers: een psychopaat en een architect besluiten van moord te ‘ruilen’ (Strangers on The-Talented-Mr-Ripleya Train), een man wordt verdacht van moord op zijn vrouw omdat hij omgaat met een moordenaar (The Blunderer, 1954), een getraumatiseerde ex-gevangene verdenkt zijn vrouw van ontrouw (The Glass Cell, 1964).

Highsmiths beroemdste creatie is Tom Ripley, de amorele titelheld uit The Talented Mr. Ripley (1955) die in Italië een moord pleegt op een rijke landgenoot en erin slaagt diens identiteit over te nemen. De spanning van de roman zit hem niet in de moord maar in de manier waarop Ripley ermee wegkomt, zoals ook de sterke vervolgromans Ripley under Ground (1970, spelend in de kunstwereld) en Ripley’s Game (1974, over een moord uit verveling met rampzalige consequenties) vooral gaan over schuld, boete en morele uitholling.

Ondanks haar weinig bijzondere stijl wordt Highsmith gezien als de moeder van de moderne psychologische misdaadroman. René Appel, Peter Handke en Maarten ’t Hart bewonderen haar mateloos, Graham Greene eerde haar met de titel ‘dichteres van de verontrusting’.

Meer afleveringen van deze ‘Dagkalender van de Wereldliteratuur’ zijn te vinden op het literatuurblog ‘The Global Reader’.

Pieter Steinz zit op Twitter.