‘De helft van de leerlingen haalt geen voldoende op de rekentoets’

Dat zei CDA-Kamerlid Michel Rog tegen NU.nl

illustratie Robin Héman

De aanleiding

Er is veel, heel veel kritiek op de rekentoets, die vanaf schooljaar 2015-2016 mee gaat tellen voor het eindexamen op het voortgezet onderwijs en het mbo. De vragen zouden niet duidelijk zijn, en de toets zou te vroeg worden ingevoerd: het rekenonderwijs is weliswaar de laatste jaren wat vooruit gegaan, maar nog niet genoeg, vinden critici. De toets telt bovendien zwaar mee: wie een onvoldoende haalt, is bij voorbaat gezakt voor het eindexamen.

Daar worden duizenden leerlingen de dupe van, aldus Michel Rog, Tweede Kamerlid van het CDA. „Ongeveer de helft van de leerlingen haalt geen voldoende voor de toets”, zegt Rog tegenover NU.nl.

Waar is het op gebaseerd?

Hoewel de toets nog niet meetelde waren leerlingen op het voortgezet onderwijs (vmbo, havo, vwo) afgelopen schooljaar al verplicht om de toets te maken. Sommige mbo’s deden vrijwillig aan de toetsing mee. Rog beweert met deze toetsuitslagen in de hand dat ruim de helft van de scholieren op het voortgezet onderwijs voor de toets slaagt, op het mbo is dat 45 procent. Dat maakt gemiddeld ongeveer de helft, zegt Rog in antwoord op vragen van nrc.next.

Staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs, VVD) heeft zijn voorstel wat aangepast: in de eerste jaren zullen leerlingen die minimaal een 4,5 voor de rekentoets halen ook slagen. Daar heeft Rog geen rekening mee gehouden: deze uitspraak is gebaseerd op een voldoende, ten minste een 5,5 dus.

En, klopt het?

Het College voor Examens brengt jaarlijks een onderzoek uit, de rapportage Invoering Centrale Toetsing en Examinering Referentieniveaus Nederlandse Taal en Rekenen. Daarin worden onder meer de resultaten van de rekentoets opgenomen. Voor deze check is het schooljaar 2013-2014 als uitgangspunt genomen.

Het College voor Examens benadrukt dat de resultaten niet per se representatief zijn. In het laatste schooljaar werd de toets op het voortgezet onderwijs verplicht afgenomen, hoewel die nog niet meetelde. Sommige scholen deden eerder al vrijwillig mee aan de toets. De leerlingen die al eerder een vijf of hoger haalden, hoefden de toets niet nog eens te maken. De toets werd dus door minder goede rekenaars gemaakt, waardoor de resultaten waarschijnlijk wat lager uitvielen. Desalniettemin: het zijn de beste cijfers die beschikbaar zijn over de resultaten van de rekentoets.

De resultaten zijn in het rapport niet voor de gehele groep berekend, maar uitgesplitst per niveau. Daar kun je niet simpelweg het gemiddelde van nemen, omdat op het vmbo meer leerlingen zitten dan op het vwo. We gebruiken cijfers van het CBS over het aantal examenkandidaten per opleidingsniveau om het absolute aantal leerlingen met een voldoende te bepalen. De meest recente CBS-cijfers gaan over 2012-2013; een jaar voor de bewuste toets werd afgenomen. Dat kan enkele duizenden leerlingen verschil maken, maar de verhoudingen blijven grofweg hetzelfde.

Uit de cijfers blijkt dat ruim 54 procent van de scholieren op het voortgezet onderwijs een voldoende haalde voor de rekentoets van het afgelopen schooljaar.

Het absolute aantal mbo’ers is afgeleid van het aantal afgestudeerde studenten, ook op basis van het CBS. Ook deze cijfers gaan over schooljaar 2012-13. De mbo’ers krijgen de toets niet allemaal op hetzelfde moment voorgelegd, en de resultaten worden per ‘afnamemoment’ gerapporteerd. Daarom zijn in het onderzoek naar de rekentoets marges aangegeven: zo haalde voor het niveau mbo2 tussen de 29 en de 36 procent een voldoende. Als we op basis van deze cijfers het aantal voldoendes over het hele mbo berekenen, blijkt dat tussen de 39 en 40 procent van de studenten de toets met een voldoende afsloot.

Het aantal afstudeerders op het mbo en het aantal examenkandidaten op het voortgezet onderwijs aan wie de toets wordt voorgelegd is vrijwel gelijk; zo’n 200.000. Als alle leerlingen en studenten de toets afgelopen jaar hadden gemaakt, zou ongeveer 47 procent een voldoende hebben gehaald.

Conclusie

Waarschijnlijk wordt de rekentoets wat beter gemaakt als die daadwerkelijk zal meetellen, geeft ook Kamerlid Rog toe. Maar uit de cijfers die beschikbaar zijn, blijkt dat iets meer dan de helft van de leerlingen een onvoldoende haalde. De uitspraak wordt daarom beoordeeld als waar.

Lees ook op nrc.nl: De rekentoets wordt versoepeld. Maar zou jij 'm halen?