Reguleer de cannabisbranche

De illegale hennepkweek in Nederland blijft verbazen. Het wordt almaar duidelijker dat de illegale wietkweek de samenleving ondermijnt en de wetshandhaving tot het uiterste test. Gisteren maakte Netbeheer Nederland bekend dat de hoeveelheid illegaal afgetapte stroom voor hennep vorig jaar weer is gegroeid ten opzichte van voorgaande jaren. 147 miljoen kilowattuur (kWh) tegenover 140 miljoen het jaar ervoor. Het aantal opgerolde kwekerijen (4.700) nam echter af, terwijl de gemiddelde grootte toenam.

De kwekerijen worden dus groter en professioneler en stelen navenant meer stroom. De stroomsector bepleit nu strenger toezicht bij het afsluiten van contracten. Ook zou er bij constatering van stroomdiefstal, analoog aan winkeldiefstal, flink aan de handhavingskosten meebetaald moeten worden. Intussen loopt de samenleving 200 miljoen euro mis: 70 miljoen rechtstreekse schade voor de producent en de rest aan belastingen. Iedere Nederlander betaalt nu 3 euro per jaar extra om de schade te dekken. In totaal wordt de hoeveelheid gestolen stroom voor de wietsector geschat op bijna een miljard kWh, evenveel als álle huishoudens in Den Haag in een jaar verbruiken. Daar wonen een half miljoen mensen.

Het is dweilen met de kraan open. Bestuur, politie, justitie, energiesector – het cannabis kweken en verhandelen is niet onder controle te krijgen. Bekend is de verzuchting van een Brabantse politiechef die in 2009 al constateerde dat 40 procent van zijn politiecapaciteit opgaat aan drugsbestrijding. De groei zette sindsdien onverminderd door, de kosten stegen dus ook. De laatste keer dat er ambtelijk een kosten-batenanalyse is gedaan was in 2010, door de Brede Heroverwegingswerkgroep Veiligheid en Terrorisme. Die schatte de handhavingskosten toen op 160 miljoen. Mocht cannabis gereguleerd worden, dan kon er 260 miljoen aan extra inkomsten worden gegenereerd. Mits Europa daarmee akkoord zou gaan.

Sindsdien is de belasting van het bestuurlijke en politieapparaat door de drugsbranche verder toegenomen. De wietsector werd intussen groter en machtiger. In alleen al de stad Tilburg werd de hennepomzet op ongeveer 800 miljoen euro geschat, waarmee het de grootste lokale tak van bedrijvigheid is. Toevallig portretteerde deze krant zaterdag een rijke Brabantse hasjboer die in Thailand in het gevang is geraakt. Alleen al in dat land zijn tien financieel geslaagde Nederlandse wiethandelaren actief.

Al vaker is gepleit voor een herijking van het Nederlandse en dus van het Europese cannabisbeleid. Bestuurlijk, juridisch en economisch hangt het van de ongerijmdheden aan elkaar. Dit is niet houdbaar. Verder reguleren moet uitkomst bieden.