Zingen, volks stampen en fenomenale Hohe Messe op de ‘Bachdag’

Dirigent Lars Ulrik Mortensen op de BachDag Foto Marieke wijntjes

Bach heeft een eigen dag. In Utrecht (en een dag later in Amsterdam) kon men dit weekend genieten van bekende en onbekende werken uit Bachs enorme oeuvre. Het evenement, winterse spin-off van het Festival Oude Muziek, werd voor de vijfde keer georganiseerd.

Het onuitputtelijke recept ‘Bach plus iets anders’ leverde fraaie kamerconcerten op. Zo bracht ensemble Furor Musicus rond violiste Antoinette Lohmann sonates voor viool en basso continuo van Bach én diens vergeten Nederlandse tijdgenoot Jacobus Nozeman (1693-1745). Die combinatie werkte uitstekend en Furor Musicus brak een lans voor Nozemans vakmanschap.

Het duo Rydberg & Idenstam presenteerde Bach på Svenska – op z’n Zweeds. Er bleken allerlei overeenkomsten te zijn tussen Bachs barokdansen en Zweedse volksmuziek. Lisa Rydberg (barokviool) en Gunnar Idenstam (harmonium – een instrument dat in Bachs tijd niet bestond, maar dat veel gebruikt wordt in de Zweedse folk) brachten hun volkse arrangementen van Bachs gavottes en menuetten uit het hoofd, met gestamp en halfgeïmproviseerde versieringen. Het publiek mocht meezingen met de Musette.

Actieve participatie was ook mogelijk in de ‘BachScratch’. Een koor van 80 amateurzangers studeerde ’s ochtends met Harry van der Kamp stukken van Bach en Sweelinck in en voerde die ’s middags uit in een karig gevulde Grote Zaal.

Bekroning was ‘s avonds de Hohe Messe, het grootse, complexe katholieke werk van de lutheraan Bach. Concerto Kopenhagen kwam met een authentiek orkestje en de kleinst mogelijke vocale bezetting: vijf solisten en vijf ripiënisten, zangers die een extra koortje vormen. Met de extravert dirigerende Lars Ulrik Mortensen werd het transparante, stuwende uitvoering met veel reliëf en emotionele expressie. Klaaglijk, zoals in het Crucifixus, roerig en juichend, zoals in het Gloria en het Sanctus. Hoogtepunt: het intens smekende Agnus Dei van de Britse countertenor Alex Potter: fenomenaal.