Zeker 150 lokale partijen gebundeld in nieuwe provinciale bewegingen

Lokale partijen in het gemeentehuis van Oss wachten op de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen (archieffoto, november 2014). Foto ANP / Remko de Waal

Zeker honderdvijftig lokale partijen hebben zich in aanloop naar de Statenverkiezingen van maart gebundeld in nieuwe provinciale bewegingen. Dit blijkt uit een inventarisatie van NRC. Het betreft partijen in vrijwel alle provincies van het land, van Groninger Belang tot Zeeland Lokaal.

Met deze bundeling, waar een op de zes lokale partijen aan deelneemt, doen de lokalen voor het eerst een serieuze gooi naar provinciale macht en – via de getrapte verkiezing van de Eerste Kamer – naar macht in Den Haag.

Frustratie bij lokalen

Lokalen behaalden bij de gemeenteraadsverkiezingen van vorig jaar bijna 30 procent van de stemmen. Dat was meer dan ooit tevoren, en twee keer zoveel als de grootste landelijke partij op lokaal niveau, het CDA. Het contrast met de invloed in provinciehuis en senaat is enorm: daar vormen landelijke partijen een overgrote meerderheid.

Dit frustreert de lokalen, zegt Bert Euser, raadslid van Echt voor Albrandswaard. Hij is een van de oprichters van de politieke denktank Nederland Lokaal, die de bundeling van de lokalen de afgelopen maanden heeft aangestuwd. Volgens Euser ergeren lokale partijen zich steeds meer aan de overmacht van provinciale en landelijke politiek.

“De provincie gaat over het onderhoud van wegen. Over de plek waar windmolens komen. Steeds meer gemeenten zeggen: geef ons die taken maar.”

Dit zelfbewustzijn is volgens hem niet alleen een gevolg van het succes bij de raadsverkiezingen, maar ook van de decentralisatie naar gemeenten van belangrijke taken als jeugd- en ouderenzorg. Euser:

“De gedachte wint terrein dat de gemeente niet de derde overheid is, maar de eerste.”

Lees verder in nrc.next: Samen! Voor Holland of Limburg (€)