Teeven zet bezuiniging rechtshulp door

de rechtsbijstand. De Eerste Kamer is tegen, maar toch kort staatssecretaris Teeven op de rechtsbijstand.

Ondanks verzet van een meerderheid van de Eerste Kamer zet staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) door: hij kort op rechtshulp voor mensen die geen advocaat kunnen betalen. Per gisteren, 1 februari, zijn de vergoedingen van advocaten voor de gefinancierde rechtsbijstand verlaagd. Teeven had vanwege „ontstane besparingsverliezen” op de begroting „geen andere keus” dan deze maatregelen nu te laten ingaan, schreef hij de senaat afgelopen weekend.

1 Ha! Is de staatssecretaris hier onparlementair bezig?

Ja en nee. Twee weken geleden riep de senaat Teeven op om zijn geplande 85 miljoen euro bezuinigingen op de gefinancierde rechtsbijstand achterwege te laten. Die vindt dat de toegang tot de rechter te veel in de knel komt. Zo’n duidelijke uitspraak naast je neerleggen is natuurlijk onbeleefd. „Schofferen” noemt GroenLinks-senator Tineke Strik het.

Deels luistert de staatssecretaris ook wél: het wetsvoorstel dat de komende jaren het grootste deel van de 85 miljoen moet opleveren, schort Teeven op. Hij stelt, zoals de senaat graag wilde, een commissie in die gaat onderzoeken hoe het kan dat de kosten voor rechtsbijstand zo zijn gestegen afgelopen jaren: van 330 miljoen euro in 2002 naar ongeveer 495 miljoen in 2012. Als die commissie klaar is, beoordeelt Teeven opnieuw of hij zijn plannen doorzet.

Het deel van de bezuinigingen dat nu hoe dan ook doorgaat, regelt Teeven via een algemene maatregel van bestuur (AMvB). Dat is ‘lagere wetgeving’ en die hoeft niet langs beide Kamers. Het gaat om een voor overheidsbegrippen klein bedrag: 13,3 miljoen voor 2015.

2 Zo’n algemene maatregel van bestuur komt neer op omzeilen van het parlement?

De coalitie vond in de kerstcrisis, waarin de senaat tegen inperking van de ‘vrije artsenkeuze’ stemde, in de algemene maatregel van bestuur een uiterste oplossing. Mocht de senaat nóg eens dwarsliggen bij de nieuwe wet, dan zou het kabinet zijn plannen via een AMvB alsnog invoeren. Sindsdien klinkt zo’n AMvB nogal ondemocratisch. Maar wat Teeven doet, is volgens de wet. De tarieven voor advocaten worden via zo’n AMvB vastgesteld, staat zelfs letterlijk in de wet.

3 Wordt dit nog een probleem voor Teeven?

Het is een politieke keuze van Teeven om de senaat (deels) te negeren. Dus ja, in Den Haag horen we er zeker nog van. De SP en het CDA vragen morgen in de Tweede Kamer een debat aan met de staatssecretaris. „Slecht dat Teeven doorgaat met beleid waarvan hij weet dat het niet op draagvlak in beide Kamers kan rekenen”, zegt SP’er Michiel van Nispen.