Tarik was een verwarde man en dat is vooral heel verwarrend

bekijkt elke week waar we ons over opwinden op sociale media. Vandaag: de verwarde man uit de NOS-studio. Het internet haalde opgelucht adem.

Is het een moslim of een gekkie? Zullen we panikeren of ginnegappen? Die vraag hing heel even boven Twitter, nadat het nieuws brak dat er een man met pistool de NOS-studio binnen was gedrongen. Al snel bleek dat de jongen weliswaar Tarik heette, maar gelukkig gewoon een complotdenker was. Een gekkie. Diagnose: #VerwardeMan. Pfieuw!

Internet haalde opgelucht adem. Het grote grappen maken kon beginnen. Tarik gephotoshopt als Justin Timberlake. Tarik die wil weten wie de mol is. Tarik die een spreekbeurt over de hamster houdt. Tarik met een Super Soaker. #JeSuisDebiel.

Vooruitgang: je kunt tegenwoordig Tarik heten en met een pistool zwaaien zonder meteen als moslimterrorist te worden bestempeld.

Maar het is bizar hoe die diagnose ‘verwarde man’ mensen kalmeert. Het zou andersom moeten zijn. Vergeleken met terroristen zijn verwarde mannen namelijk veel gevaarlijker. De moordenaars van John Lennon en Els Borst waren verwarde mannen, de Unabomber, ga zo maar door.

En er komen er steeds meer. In 2013 groeide het aantal meldingen van verwarde mannen met 17 procent, aldus politiecijfers. Dagelijks zijn er in Nederland ruim 120 meldingen over verwarde mannen. 52.000 per jaar. De verwarde man is het nieuwe verdachte pakketje.

Behalve dan dat hij veel gevaarlijker is dan pakketjes. Nog nooit is in Nederland een verdacht pakketje in een treinstation ontploft, bij mijn weten, maar lees de politieberichten: verdachte mannen zwaaien vrijwel dagelijks met kapmessen, samoeraizwaarden, bijlen. Ze schreeuwen op de Dam. Ze gooien waxinelichthouders. Ze hebben in 2014 verschillende mensen vermoord.

Verwarde man is een belachelijk eufemisme. Niet alleen gezien de impact op de samenleving. De definitie die de politie hanteert voor een verward persoon luidt: ‘persoon bij wie een redelijk vermoeden bestaat van een ernstige stoornis van het oordeelsvermogen die voortkomt uit een geestesstoornis’. Zoals mensen met een psychose, bijvoorbeeld. Verwarde man klinkt als dorpsgek, als verstrooide professor. Maar een psychose is stukken heftiger dan verstrooid zijn.

Waarom dat eufemisme? Om het kwaad te bezweren? Waarschijnlijk omdat ‘verward’ de angel er uit haalt. Verwarde mensen klinken niet zo urgent. En je kunt iedereen verward noemen. De Iraanse asielzoeker die zichzelf enkele jaren geleden in de brand stak op de Dam heette bijvoorbeeld ook ‘verward’. Verward relativeert. Hoef je niet na te denken over zijn politieke statement. Gewoon beetje de weg kwijt. Hebben we allemaal wel eens.

Begin dit jaar kreeg minister Opstelten het rapport ‘Politie en verwarde personen’ overhandigd. De politie heeft de handen vol aan ze, staat er. Het rapport suggereert een verband met de bezuinigingen op de zorg. Opstelten reageerde: laten we dit onderzoek over twee jaar nog eens overdoen, kijken ‘of er een trend waarneembaar is’. Geen haast, in tegenstelling tot alle kordaatheid na een aanslag in Frankrijk. Was ik een complotgekkie , dan zou ik denken dat die terreurdreiging een prettige bliksemafleider is voor bezuinigingen die veel gevaarlijker zijn. Verwarrend!