Super Bowl is reclame voor tobbend football

Met minder dan een halve minuut te gaan hadden de Seattle Seahawks de hoofdprijs van de Amerikaanse topsport vannacht binnen handbereik. Eén korte pass zou leiden tot een touchdown, een score, en de zege tegen de New Engeland Patriots in de Super Bowl: de altijd spectaculaire finale van het American football-seizoen.

Zo leek de spanning al verdwenen in het stadion in Phoenix. Maar eerstejaars speler Malcolm Butler dacht daar anders over. Met een perfect getimede interceptie stal hij de bal, zodat New England de voorsprong van 28-24 vast kon houden, om de bokaal voor de vierde keer in veertien jaar mee naar huis te nemen.

Niet elke Super Bowl is zo’n sublieme thriller. Maar de hoop erop is wel de reden dat meer dan honderd miljoen Amerikanen en tal van kijkers wereldwijd hun tv’s en computers aanzetten. Dat, en de commercials. Reclamemakers lanceren op Super Bowl Sunday traditioneel hun duurste, meest vermakelijke spotjes. Dit jaar kostten ze meer dan ooit: 4,5 miljoen dollar (bijna vier miljoen euro) per halve minuut.

Profliga NFL kon wel een vlekkeloze avond gebruiken. Het football-seizoen kreeg vorig en dit jaar veel aandacht, maar niet dankzij de kwaliteit van het spel. Doordat topspeler Ray Rice van Baltimore zijn verloofde bewusteloos sloeg in een lift, door beveiligingscamera’s gefilmd, kwam het aanhoudende probleem van huiselijk geweld in de macho-sport opnieuw in het nieuws.

Tijdens deze Super Bowl mengde de NFL zich voor het eerst zelf in de discussie, met een indrukwekkend filmpje waarin een vrouw 112 belt. Dat was onderdeel van de No More-campagne: geen huiselijk geweld meer. Bovendien werd vannacht een spotje getoond waarin een vrouw middenin op een football-veld door een reusachtige speler wordt neergehaald. „Laten we huiselijk geweld uit het football halen”, luidde de boodschap.

Ook het hersenletsel dat veel spelers oplopen in de gewelddadige sport blijft een reden voor kritiek op de NFL. De liga gaat er prat op dat het aantal hersenschuddingen eindelijk daalt, maar vaak blijkt pas jaren later dat oud-spelers lijden of zelfs zelfmoord plegen.

Dan was er na de halve finale van New England tegen Indianapolis nog ‘deflate-gate': een schandaaltje rond ballen die tijdens die wedstrijd niet hard genoeg waren, wat New England voordeel zou hebben gegeven. Stelt niks voor, beweert de kampioen. Vals spel, roepen veel football-fans. Het onderzoek naar de controverse gaat door. Als blijkt dat coach Bill Belichik of aanvoerder Tom Brady betrokken waren, betekent dat een smet op de reputatie van de nieuwe kampioen.

Na al die afleiding was het een verademing toen de ‘big game’ begon met de gebruikelijke overdaad aan fanfare, muziek, vuurwerk, en pop- en filmsterren. „Een wedstrijd is zowaar uitgebroken”, riep de tv-commentator.

Als spelverdeler (quarterback) had Brady de kans om records te breken. Dat deed hij. Tussen de tientallen commercials voor auto’s, bier en computergames door speelde hij geduldig, met precisie en focus. New England stond achter bij het begin van het vierde kwart, maar in het football kan één succesvolle aanval leiden tot zeven punten. Door systematisch spel van New England en fouten van Seattle kwam het team van Brady terug – om er in de laatste minuut miraculeus vandoor te gaan met de zege.

Nu hebben Brady en zijn coach samen vier Super Bowls gewonnen. Brady heeft in zijn zes Super Bowls meer passes geworpen voor scores (touchdowns) dan de legendarische Joe Montana: dertien stuks.

De quarterback keek in het vierde kwart permanent gepijnigd. Pas toen zijn jonge ploeggenoot de bal ving, liet hij zich gaan. Brady veranderde in een dolgelukkig kind, springend aan de zijlijn.