Kritiek op nieuwe functie: Dichter der Nederlanden

Na een Nederlandse en een Belgische Dichter des Vaderlands is er sinds zaterdag ook een Dichter der Nederlanden: Joke van Leeuwen. Zij wordt dichter voor Nederland én Vlaanderen. De Dichter der Nederlanden is in het leven geroepen door het Algemeen-Nederlands Verbond (ANV), dat hiermee wil bijdragen aan de herdenking van 200 jaar Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Tussen 1815 en 1830 waren Nederland en België één land. Op de nieuwe functie is nu al kritiek. En wel van de auteur die het gezicht is van de Poëzieweek, die tot en met woensdag duurt: Ilja Leonard Pfeijffer. Hij verwijt Van Leeuwen dat zij „accepteert dat de poëzie verwordt tot vehikel van propaganda voor nationalistische politieke doeleinden”. Ook zegt Pfeijffer dat hij de ANV, die als doelstelling de bevordering van de culturele integratie van Nederland en Vlaanderen heeft, „fascistoïde” vindt. „Door deze functie te aanvaarden bekent Joke van Leeuwen zich tot het idee dat de Vlaamse cultuur meer gemeen heeft met de Nederlandse dan met de andere taalgemeenschappen in België en tot de Groot-Nederlandse gedachte die beleden wordt door nationalistische groeperingen”, stelt Pfeijffer. Van Leeuwen is verbaasd door Pfeijffers kritiek. Vrijdagavond zaten ze nog samen in de jury van het Nederlands Kampioenschap Poetry Slam. Dat was gezellig, zegt ze. „Ik vind het beledigend als hij denkt dat ik een nationalistische vlaggenwapper ben. Van Leeuwen heeft „natuurlijk” gekeken wat voor club de ANV is. „En daarmee zit ik behoorlijk op één lijn. Ik ben al bijna een halve eeuw Nederbelg en ik denk dat ik zinnige dingen over beide landen kan zeggen. Bovendien weet ik heel goed dat als we 200 jaar koninkrijk herdenken, Wallonië daar ook bij hoort. Ik ben geen naïef trutje.” Voorzitter Nelly Maes laat weten dat de ANV „geen politieke of nationalistische motieven” heeft. „Ons enige doel met de aanstelling van de Dichter der Nederlanden is om de poëzie in ons gemeenschappelijk taalgebied te bevorderen. Daar lijkt me niets mis mee.” Behalve Pfeijffer is ook de huidige Nederlandse Dichter des Vaderlands, Anne Vegter, ongelukkig met de benoeming. „Ik vrees dat de kloof tussen de talen in België alleen verder wordt verdiept”, zegt ze. Toen ze van het initiatief hoorde was ze „even geschokt”, toch weigert ze de nieuwe titel als een aanval op de Dichter des Vaderlands te zien. Dat initiatief, in 2000 onder meer door NRC in het leven geroepen, heeft inmiddels een breed draagvlak. Vegter: „Ik wil bovenal niet dat er een strijd ontstaat tussen collega’s.”