Ophef na kritiek op ‘fascistoïde’ functie Dichter der Nederlanden

Foto ANP

In de dichtende Lage Landen is ophef ontstaan, nu er na een Nederlandse en een Belgische Dichter des Vaderlands sinds zaterdag ook een Dichter der Nederlanden is: Joke van Leeuwen. Zij wordt dichter voor Nederland én Vlaanderen – en daar is niet iedereen het mee eens.

De functie is in het leven geroepen door het Algemeen-Nederlands Verbond (ANV). Deze kleine vereniging van cultuurliefhebbers wil op deze manier bijdragen aan de herdenking van 200 jaar Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Tussen 1815 en 1830 waren Nederland en België één land.

Schrijver en dichter Ilja Leonard Pfeijffer verwijt Van Leeuwen dat zij „accepteert dat de poëzie verwordt tot vehikel van propaganda voor nationalistische politieke doeleinden”. Ook zegt Pfeijffer dat hij het ANV, dat de culturele integratie van Nederland en Vlaanderen wil bevorderen, „fascistoïde” vindt. „Door deze functie te aanvaarden bekent Van Leeuwen zich tot het idee dat de Vlaamse cultuur meer gemeen heeft met de Nederlandse dan met de andere taalgemeenschappen in België en tot de Groot-Nederlandse gedachte die beleden wordt door nationalistische groeperingen.”

De kritiek verbaast Van Leeuwen. „Ik vind het beledigend als hij denkt dat ik een nationalistische vlaggenwapperaar ben.” Ze heeft „natuurlijk” gekeken wat voor club het ANV is. „En met hen zit ik behoorlijk op één lijn. Ik ben al bijna een halve eeuw Nederbelg en kan zinnige dingen over beide landen zeggen.” Het ANV richt zich exclusief op Vlaanderen. Maar, zegt Van Leeuwen: „Ik weet heel goed dat als we 200 jaar koninkrijk herdenken, Wallonië daar bij hoort. Ik ben geen naïef trutje.”

Voorzitter Nelly Maes laat weten dat de ANV „geen politieke of nationalistische motieven” heeft. Dat het ANV mogelijk verwarring sticht, deert Maes niet: „Hoe meer dichters zich inzetten om de poëzie in ons gemeenschappelijk taalgebied te bevorderen hoe beter.”

De Nederlandse Dichter des Vaderlands, Anne Vegter is ook ongelukkig met de benoeming. „Ik vrees dat de kloof tussen de talen in België verder wordt verdiept”, zegt ze.