Grieks charmeoffensief in Europa

De nieuwe Griekse regering heeft er „absoluut vertrouwen” in dat een vertrek uit de euro-zone kan worden voorkomen.

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis (links) had gisteren in Parijs een ontmoeting met zijn Franse collegaMichel Sapin. Foto Philippe Wojazer / Reuters

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis was gisteren in Parijs nog even wild gekleed als vrijdag tijdens de gespannen persconferentie met eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem. Geen stropdas, overhemd uit de broek. Maar zijn taal was na zijn ontmoeting met zijn Franse collega Michel Sapin een stuk verzoenender.

Griekenland zal deze maand nog met „gedetailleerde voorstellen” komen. Daarna zal zijn land er „binnen een maand, misschien zes weken”, uitkomen met de rest van de eurozone, verklaarde Varoufakis. Sapin zei daarop „meer dan bereid te zijn” Griekenland te helpen.

Na een week van grote frictie tussen Athene en andere Europese hoofdsteden, waarin de beurskoersen van Griekse banken met 40 procent zakten, probeert de nieuwe regering van de uiterst linkse premier Alexis Tsipras de spanning uit de lucht te halen.

Tsipras zelf mailde persbureau Bloomberg zaterdag dat hij „absoluut vertrouwen heeft” dat er een akkoord komt om een Griekse uittreding uit de eurozone, een Grexit, af te wenden.

Toch zal dit lastig zijn, zo blijkt uit de eisen die Varoufakis in Parijs formuleerde. Eind mei wil Griekenland een „nieuw contract” sluiten met zijn schuldeisers, de eurolanden en het Internationaal Monetair Fonds (IMF). De Griekse staatsschuld bedraagt 175 procent van het bruto binnenlands product. Hoewel het huidige steunprogramma van EU en IMF van 172 miljard euro eind deze maand al afloopt, wil Varoufakis geen aanspraak maken op nieuwe leningen uit het programma. Griekenland wil af van dit steunpakket en de door de meeste Grieken gehate bezuinigingen die daarbij horen.

Het is tot het bereiken van een nieuw akkoord „perfect mogelijk liquiditeitsmaatregelen” af te spreken met de Europese Centrale Bank (ECB), aldus Varoufakis. Hij rekent dus op de ECB, die nu de noodlijdende Griekse banken overeind houdt.

Maar het is allerminst zeker dat de ECB instemt. De steun aan de Grieken was juist deel van het EU/IMF-programma, verklaarden de Finse centralebankpresident en ECB-bestuurslid Erkki Liikanen. Als er geen oplossing wordt gevonden voordat het programma afloopt, „kunnen wij niet doorgaan met lenen”, zei Liikanen.

Tsipras reist deze week Europa af voor een charmeoffensief. Hij bezoekt dinsdag de Italiaanse premier Matteo Renzi en woensdag de Franse president François Hollande, twee centrum-linkse leiders die al langer af willen van het bezuinigingsbeleid in de eurozone. De Duitse bondskanselier Angela Merkel zal Tsipras pas op een EU-top op 12 februari spreken. Wel ontmoet hij woensdag Europese Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, die een nieuwe Griekse crisis actief in de kiem probeert te smoren.

Onduidelijk is nog hoe ver Europa wil gaan om Tsipras tegemoet te komen. Juncker is volgens de Duitse krant Handelsblatt bereid de in Griekenland verguisde ‘trojka’ van experts van EU, ECB en IMF af te schaffen. Het voortbestaan van de trojka stond in Brussel al ter discussie.

Belangrijker is de discussie over schuldverlichting. Duitsland, en ook Frankrijk, zijn vooralsnog niet bereid om een deel van de Griekse staatsschuld kwijt te schelden. Merkel sprak zaterdag weliswaar van „vriendschap” tussen Duitsland en Griekenland, maar schuldreductie sloot ze uit. De Franse minister Sapin zei over de staatsschuld: „We kunnen het erover hebben, we kunnen uitstel geven, we kunnen verlichten. Maar we zullen de schuld niet afschrijven”. Duitsland heeft 40 miljard euro geleend en Frankrijk 31 miljard.

De Amerikaanse president Barack Obama drong zondag op CNN-tv aan op snelle hulp aan Griekenland. „Je kunt niet doorgaan met het onder druk zetten van landen die diep in een economische depressie zitten.”