De oliepijplijn die Obama in het nauw drijft

De oliepijpleiding staat symbool voor de energietoekomst van de VS. Maar Obama wil geen beslissing nemen. Dat wordt vanaf deze week moeilijker.

Wat zou Barack Obama een beslissing over de omstreden oliepijpleiding Keystone XL graag doorschuiven naar zijn opvolger. Het project kent alleen maar slechte opties voor de Amerikaanse president. Maar uitstel wordt vanaf deze week veel moeilijker. Vorige week ging het Congres al akkoord met de aanleg van de bijna drieduizend kilometer. Vandaag moeten bovendien alle onderzoeken naar milieugevolgen afgerond zijn. Het wachten is op de handtekening van Obama, zou je denken. Maar die kans is niet groot. De beslissing van het Congres zal hij met een veto ongedaan maken, kondigde hij aan. De onderzoeken zal hij uitgebreid bestuderen. Alles om tijd te winnen.

Keystone XL is niet alleen een ambitieus infrastructureel project (geschatte kosten: negen miljard euro), het is ook een onderwerp van grote symbolische waarde. De oliepijpleiding moet grote hoeveelheden ruwe Canadese olie naar de Golf van Mexico brengen. Als de leiding met een diameter van circa een meter eenmaal open is, moet er voor 800.000 vaten olie per dag vervoerd worden. Keystone XL is de laatste fase van een omvangrijk netwerk van pijpleidingen, dat Keystone Pipeline System heet. De meeste leidingen liggen er al, die zijn gebouwd voordat het een politiek beladen kwestie werd.

Voor voorstanders staat Keystone XL symbool voor Amerika’s energietoekomst. Noord-Amerika moet voor zijn eigen energie zorgen, en niet afhankelijk zijn van het instabiele Midden-Oosten. De leiding levert bovendien banen op. Obama is gevoelig voor die argumenten. Tijdens zijn State of the Union, twee weken geleden, zei hij dat Amerika energieonafhankelijk moet worden. Maar hij is óók gevoelig voor de milieubezwaren tegen Keystone XL. Het grote probleem van de pijpleiding is niet alleen dat die kan lekken, maar dat zij de exploitatie van ‘smerige’ Canadese olie gemakkelijker maakt. Het kost veel meer chemicaliën om de olie geschikt te maken voor gebruik dan olie uit het Midden-Oosten. Obama wil in zijn laatste twee jaar als president klimaatverandering agenderen als politiek thema. Daar kan hij Keystone niet goed bij gebruiken.

Wat precies de gevolgen voor klimaatverandering zullen zijn, is niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk valt het mee, stond in een onderzoek dat het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft gedaan. Dat komt omdat de Canadese olie toch wel bij de Golf van Mexico aan zal komen, maar dan met andere transportmiddelen. Canada wil de exploitatie van olie uit Alberta opvoeren, of er nu wel of geen Keystone XL komt.

Republikeinen dringen aan

De Senaat ging afgelopen donderdag akkoord met de aanleg van de leiding. De Republikeinen hebben sinds kort de macht in de Senaat, en maken van de pijpleiding een politiek thema om Obama in het nauw te drijven. De Republikeinen kregen zelfs negen Democraten in hun kamp, die vooral vanwege de verwachte banengroei instemden. Obama kreeg het nog benauwd: als het voorstel 67 stemmen zou behalen, had hij het niet mogen vetoën. Het werden er 63.

Veel excuses om een beslissing uit te stellen, zijn er niet. Vandaag zijn alle bestelde onderzoeken binnen. Begin januari keurde bovendien een rechter in Nebraska de geplande route goed. Deze uitspraak, die lang op zich liet wachten, werd door het Witte Huis altijd als reden genoemd dat een beslissing niet genomen kon worden. De Republikeinse senator John Hoeven zei het zo: „Het Congres is voor. Alle betrokken staten zijn voor. De rechter in Nebraska is klaar. Het Amerikaanse volk wil het. De president moet zijn beslissing nemen.”

Wel dringt zich de vraag op waarom de Republikeinen zo’n haast hebben. De olieprijs is zo laag, dat de investering van negen miljard euro op dit moment weinig zin heeft. Het precieze aantal banen dat Keystone XL oplevert, is bovendien onduidelijk. Naar schatting zullen een paar honderdduizend mensen werk hebben als de leiding wordt aangelegd, maar daarna neemt dat aantal snel af. Maar het debat over Keystone XL gaat al jaren vooral om emoties.