Vannacht is de Super Bowl. Dit is wat je moet weten

Het is de moeder aller sportevenementen in de Verenigde Staten: vannacht is de Super Bowl, de kampioenswedstrijd van de National Football League (NFL), de profcompetitie in de VS.

De Amerikaanse zangeres Katy Perry houdt tijdens de persconferentie over de Super Bowl een football vast. Perry verzorgt de show tijdens de rust. Foto EPA / Larry W. Smith

Het is de moeder aller sportevenementen in de Verenigde Staten, de finale van de Champions League voor Amerikanen, of zoals The Daily Show het vorige week omschreef: de muziekshow van Katy Perry met een speciaal sportprogramma eromheen. Vannacht is de Super Bowl, de kampioenswedstrijd van de National Football League (NFL), de profcompetitie in de VS.

1. Super Bowl, wordt er nog gebowld?

Nee. Wij herhalen: er wordt niet gebowld vanavond. Het Amerikaanse sport- en tv-evenement van het jaar mag dan wel de Super Bowl heten, je ziet vanavond geen enorme kegels die omver geknikkerd worden. Er wordt aangenomen dat de naam komt van de Super Ball, een soort stuiterbal uit de jaren ’60 toen ook het evenement voor het eerst gehouden werd. ‘Bowls’ slaan op de zogeheten ‘bowl games‘, de belangrijkste wedstrijden van het college football-seizoen nog voordat de Super Bowl bestond. Ook wordt gezegd dat de naam komt van de plek waar de eerste van die wedstrijden gespeeld werd (in 1902), de Rose Bowl stadium.

Wat je vanavond wel kunt zien zijn beren van mannen (één van de spelers heeft een manier van spelen die ‘beast mode‘ heet) die heel kort door de bocht van de ene naar de andere kant van het veld proberen te komen, gooiend en/of rennend, en zo proberen te scoren. Dit jaar gaat de Super Bowl, de 49ste editie, tussen de Seattle Seahawks en de New England Patriots. De wedstrijd wordt gespeeld in het University of Phoenix Stadium in Arizona.

2. Is dat een beetje populair, die Super Bowl?

Nondeju, en óf. De uitzending heeft niet voor niets een eigen dag gekregen, Super Bowl Sunday, sommige Amerikanen beschouwen het evenement zelfs als een onofficiële nationale feestdag. Het is na Thanksgiving ook de dag waarop in Amerika het meeste voedsel wordt geconsumeerd, en de uitzendingen van de laatste vier jaar hebben kijkcijferrecords verbroken. Sterker nog, het is het meest bekeken sportevenement in Amerika. Vorig jaar keken er gemiddeld 111,5 miljoen Amerikanen (éénderde van de Amerikaanse bevolking). Ter vergelijking: gemiddeld 4,3 miljoen Amerikanen keken naar de wedstrijden van het WK 2014, 26,5 miljoen mensen in de VS zagen de finale van het WK vorig jaar. Wereldwijd zijn de wereldkampioenschappen voetbal het meest bekeken sportevenement op de buis.

3. Wie treedt er op tijdens de halftimeshow?

Tijdens de rust (half-time) wordt altijd voor wat vertier (lees: Spektakel!) gezorgd, en dat is de zogeheten halftimeshow. Voor de artiest die die show mag verzorgen kun je gerust zeggen dat het een once in a lifetime gebeurtenis is. Grote namen die eerder halftimepodia betraden zijn Michael Jackson, Prince, The Rolling Stones en The Who (Vox zette de beste op een rij). In 2012 blies Madonna iedereen weg, in 2013 kregen we het strijdlustige gezicht van Beyoncé te zien en vorig jaar liet Bruno Mars zien hoe goed zijn voetenwerk was.

Dit jaar mag Katy Perry aantreden, en dat doet ze onder meer met zanger en The Hunger Games-acteur Lenny Kravitz. Ze neemt nog een speciale gast mee, volgens Perry iemand die ‘de gezichten zal laten smelten als ze het podium opkomt’, aldus haar hints tijdens de Super Bowl-persconferentie. Sommige media wijzen naar Missy Eliott.

Eind november vorig jaar bevestigde ze als volgt haar show:
http://youtu.be/DE7H4RGdKdY

Er gingen geruchten dat de NFL hun top drie artiesten (Katy Perry, Rihanna en Coldplay) gevraagd had te betalen voor hun optreden, maar volgens Perry heeft ze niet in de buidel getast. Ohja, en Frozen-ster Idina Menzel zingt het Amerikaanse volkslied bij aanvang van de wedstrijd.

4. Hoe zit het met al die NFL-rellen?

Naast spelers die ervan verdacht worden niet al te netjes met hun vrouwen om te gaan, is de meest recente rel binnen de NFL de Zaak van de Leeggelopen Ballen. Tijdens een recente wedstrijd zouden elf van de twaalf ballen die tijdens de wedstrijd gebruikt werden niet voldaan hebben aan de opblaasvoorwaarden (ja, die zijn er, en ja, de mate van opgeblazenheid heeft invloed. Zo gooi je met zachte ballen verder, vang je ze makkelijker en verlies je ze minder snel). Deflategate, Ballghazi en Ballocaust zijn slechts een paar titels die de media bedachten.

Kijk vooral de meest recente aflevering van The Daily Show, waarin John Stewart deflategate haarfijn uitlegt. En ook in de nieuwe serie The Nightly Show, die na The Daily Show wordt uitgezonden, wordt er uitgebreid aandacht besteed aan de ballenrel:

En dan hebben we het nog niet eens gehad over sterspeler Marshawn Lynch, die eerder deze week tijdens de speciale mediadag 29 keer (!) herhaalde dat hij alleen was komen opdagen zodat hij geen boete zou krijgen. Voor de duidelijkheid: Lynch is wel vaker recalcitrant, aangezien hij meerdere malen weigerde met de pers te praten (behalve toen hij Mortal Kombat bij Conan mocht spelen dan). Daar kreeg hij al eens een boete van 50 duizend dollar voor. Op straffe van 500 duizend dollar beantwoordde hij netjes alle antwoorden van de media met: “I’m only here so I won’t get fined.”

5. Iedereen heeft het altijd over die reclames, waarom?

Dat heeft te maken het keiharde dollars. Omdat er zoveel mensen kijken, is het aankopen van zendtijd voor reclames tijdens de Super Bowl-uren het duurst van het jaar. De afgelopen tien jaar steeg de gemiddelde prijs voor een spotje van 30 seconden met 75 procent, zocht The Washington Post uit. Voor dertig seconden zendtijd betaalde een bedrijf vorig jaar gemiddeld 4,2 miljoen dollar, dit jaar 4,5 miljoen dollar. Daarom zijn de kosten voor de reclames vaak ook het hoogst, omdat bedrijven er veel voor terug kunnen krijgen. Hier alvast een geestige reclame van Snickers, die de Amerikaanse serie The Brady Bunch parodieert:
http://youtu.be/rqbomTIWCZ8

Volgens website Fortune werden de reclames de afgelopen jaren steeds seksueler of geweldadiger van aard, maar vanwege de recente NFL-schandalen gaan de reclamemakers op safe: verwacht een stijging in het aantal puppies en een daling in het aantal zichtbare décolletees. Ok, ontketen de schattigheid!

http://youtu.be/xAsjRRMMg_Q

Meer Super Bowl-reclames die al strategisch gelekt zijn? Hier en hierrr.

6. We zouden het bijna vergeten: wat moet je weten over de sport?

Nrc.nl-redacteur Frank Huiskamp legt kort uit waarom deze Super Bowl de moeite van het kijken waard is én op welke spelers je moet letten:

“Laten we die inderdaad niet vergeten, want het affiche is prachtig. De Seattle Seahawks zijn de regerend kampioen, de Patriots al jaren de meest consistent sterke ploeg in de NFL. Het team met al twee jaar op rij met afstand de beste defense in de competitie (Seattle) tegen de gevaarlijke offense onder leiding van een van de beste quarterbacks ooit (New England).

Die quarterback, Tom Brady, en zijn coach Bill Belichick schrijven sowieso al geschiedenis. Nooit eerder verscheen een quarterback in zes Super Bowls. En voor de zesde keer een team in de Super Bowl coachen zoals Belichick vanavond doet deed maar één iemand eerder. Daar kan nog geschiedenis bij komen. Maar twee quarterbacks en één coach eerder wonnen vier titels.

Als Seattle wint, is het de eerste ploeg die twee keer achter elkaar de titel wint sinds – jawel – de Patriots tien jaar terug. Er wordt al gesproken over het mogelijke begin van een nieuwe dynastie, een periode waarin een team jaren achter elkaar dominant is.

Spelers om op te letten vannacht: natuurlijk quarterbacks Brady en Russell Wilson, oud tegen jong. Daarnaast running back van de Seahawks Marshawn ‘Beast Mode’ Lynch, een van de beste in de NFL, en tight end van de Patriots Rob ‘Gronk’ Gronkowski. Die twee stoppen zal een belangrijk voornemen zijn van beide teams, want beiden kunnen het verschil maken.”

Lees ook in nrc next: ‘Drie verhaallijnen die een rol spelen tijdens de Super Bowl’ (€)

Nog meer weten?

Buzzfeed zette trouwens alles dat je niet wist dat je moest weten over de Super Bowl op een rijtje. En website Digg maakte ook een compact artikel met allerlei weetjes en feitjes, zoals hoeveel kippen er geslacht zijn om te voorzien in het aantal wings dat gegeten wordt tijdens de wedstrijd.

De Super Bowl is te zien bij Fox, van 23.20-04.30u. De aftrap van de wedstrijd vindt plaats om 00.30u Nederlandse tijd.