Winkansen zijn jarenlang te rooskleurig voorgesteld, zegt Hoge Raad

De Staatsloterij heeft zich in de periode van 2000 tot en met 2007 schuldig gemaakt aan misleiding. Dat heeft de Hoge Raad gisteren bepaald. De loterij stelde de winkansen te gunstig voor, omdat zij in reclame-uitingen ook de prijzen meetelde die op niet verkochte loten vielen.

Met het arrest van gisteren is een einde gekomen aan een al jaren slepend proces tussen de Staatsloterij en de Stichting Loterijverlies. Daarin hebben zich tot nu toe 23.000 personen verenigd, die in die tijd aan de loterij hebben deelgenomen en nu geld willen terugvorderen. De zaak werd in 2007 aan het licht gebracht door het televisieprogramma Tros Radar.

Tussen 2001 en 2008 is het aantal beschikbare loten in de Staatsloterij opgelopen van 7,5 miljoen tot 21 miljoen loten. Hiervan werden er per trekking gemiddeld maar 3 miljoen verkocht. De reclame die de loterij maakte over de grotere prijzen, van 50.000 euro tot 100.000 euro, ging over het totaal aantal loten, zonder dat dit expliciet werd.

Als de loterij adverteerde met de tekst ‘Elke maand 20 winnaars’ werden hierin ook de prijzen die op niet verkochte loten vielen meegerekend. In werkelijkheid waren er gemiddeld ongeveer vier winnaars. „In het algemeen kan worden verwacht dat de prijzen in een loterij worden getrokken uit de verkochte loten”, oordeelde de Hoge Raad. Bovendien was het sowieso onjuist om over twintig winnaars te spreken, omdat er geen personen waren gekoppeld aan de niet verkochte loten.

Het meedoen aan de Staatsloterij is „geen doordachte handeling”, aldus de Hoge Raad. Bij de beslissing om een lot te kopen „spelen irrationele gedachten, emoties en gewoonten een belangrijke rol”. Dit betekent dat de gemiddelde consument de precieze winkans niet zal berekenen. Ook „kan de consument niet geacht worden tot het maken van een juiste kansberekening in staat te zijn.” Dat de winkansen hoe dan ook „minuscuul” zijn doet hier niet aan af. Inmiddels laat de Staatsloterij de niet verkochte loten buiten de trekking.

De Stichting Loterijverlies, opgericht door jurist Ferdy Roet, zegt dat iedereen die in die jaren wel eens heeft meegespeeld zich kan melden om zijn inleg terug te vorderen. Het inschrijven voor de procedure kost minimaal 35 euro.