Sergio Mattarella (73) verkozen tot nieuwe president van Italië

De 73-jarige Sergio Mattarella is de nieuwe Italiaanse president. Foto AFP/ Filippo Monteforte

Sergio Mattarella, lid van het Hooggerechtshof en doorgewinterde centrum-linkse politicus, wordt de nieuwe president van Italië. De 73-jarige Mattarella was de kandidaat die premier Matteo Renzi had voorgedragen. Mattarella volgt de 89-jarige Giorgio Napolitano op, die na bijna negen jaar eerder deze maand besloot te stoppen.

Mattarella, geboren op Sicilië, is al enige jaren niet meer politiek actief, maar is dat wel heel lang geweest, zegt onze buitenlandredacteur Marc Leijendekker. Er zijn volgens hem drie dingen die hem tekenen. Ten eerste was zijn vader een beroemd voorman van de christen-democraten, omstreden vanwege zijn banden met de maffia. Zijn broer werd door de maffia vermoord.

“Sommige politici lopen hier vervolgens mee te koop, maar Mattarella heeft uit dit verleden nooit politieke munt geslagen. Het is symbool voor zijn juridische en terughoudende kant.”

Opgestapt vanwege mediawet

Mattarella had daarnaast duidelijk niet de voorkeur van Silvio Berlusconi, nog steeds de leider van het rechtse blok in Italië. Dat heeft alles te maken met een mediawet die er in 1990 kwam toen Mattarella minister van Onderwijs was. De macht van de media werd daarmee bestendigd, en dat werd door critici als Mattarella gezien als een gunst aan mediamagnaat Berlusconi. Leijendekker:

“Mattarella vond dit niet aanvaardbaar en stapte op. Dat had niet per se veel impact, maar was wel een duidelijk protest.”

Ten slotte werd Mattarella een paar jaar later architect van de nieuwe wet die het begin had moeten zijn van politieke hervormingen in Italië. De wet kreeg zelfs zijn naam: Mattarellum.

Goed voor Renzi

Mattarella werd afgelopen week openlijk gepresenteerd als de kandidaat die de voorkeur had van Renzi. Normaal, zo schreef Leijendekker eerder in NRC Handelsblad (€), is de openlijk gepresenteerde kandidaat niet meer dan een bliksemafleider voor de echte. Maar Renzi beloofde dat hij het anders ging doen en zei dat Mattarella ook echt de man was voor wie hij ging. En dat hij nu is verkozen maakt Renzi sterker, zegt Leijendekker.

“Uit heel het optreden van Renzi de afgelopen dagen bleek dat hij overduidelijk de regie nam. Dat kan natuurlijk fout gaan, maar nu het goed is gegaan maakt dat hem sterker.”

Hoe gaat Berlusconi reageren?

De vraag is nu hoe Berlusconi gaat reageren. Hij noemde de keuze voor Mattarella eerder al een bom onder het pact over de hervormingen in het land dat hij met Renzi had gesloten. Leijendekker vermoedt echter dat Berlusconi de hervormingen zal blijven steunen.

“Maar de kritiek binnen zijn eigen blok van mensen die zeggen dat hij niets terugkrijgt voor zijn steun aan Renzi zal waarschijnlijk sterker worden.”

    • Frank Huiskamp