Opinie

Ahoy!

Bij mij in de straat woonde een Israëlisch jongetje dat nog niet zo lang Nederlands sprak. Op een keer belde hij aan, mijn moeder deed de deur open, en hij zei: „Met Eli, is Paulien thuis?” Het verschil tussen aanbellen en opbellen was hem ontgaan.

En laten we wel wezen, dat hele ‘met’ is ook raar bij het opbellen. Het is een verkorting van „U bent door een dame in een hokje met snoeren verbonden met mij”. Dat hokje en die dame bestaan niet meer. (Of is het gewoon een verkorte versie van „U spreekt met”? Hoe dan ook: met klinkt een beetje gek.)

Sinds we bijna altijd kunnen zien wie er belt, kunnen we meteen beginnen met het gesprek: „Hee, ik wilde jou ook al bellen, waar ben je nou?” Is het nummer onbekend, dan beginnen we steeds vaker met een Amerikaans aandoend: „Hallo?”

Over het woord ‘hello’, in het Engels dus, las ik onlangs iets leuks. Ten eerste: het bestaat pas sinds 1827. Ten tweede: aanvankelijk werd het niet gebruikt om te groeten. Meer als een terechtwijzing: „Hello, wat denken we dat we aan het doen zijn?”, of bij verbazing: „Hello, wat veel watergruwel heb je gemaakt, Martha!” Zo gebruiken wij ‘hallo’ natuurlijk ook, maar dat soort hallo’s voelden altijd als afgeleiden van het groetende ‘hallo’. Nu weten we: juist de rare hallo’s zijn de oer-hallo’s.

‘Hello’ (en dus ook ‘hallo’) als begroeting hebben we te danken aan Thomas Edison. Bij de invoering van de telefoon heeft hij ook meteen verordonneerd dat je moest opnemen met ‘hello’. Zijn concurrent Alexander Graham Bell vond dat de telefoon opgenomen moest worden met ‘ahoy’. Dat woord bestond al minstens honderd jaar langer, en was afgeleid van het Nederlandse ‘hoi’. Maar Edison won, omdat hij, wetenschappelijk gezegd, een streberige machtswellusteling was met meer invloed. Dus stond ‘hello’ in het eerste telefoonboek bij de officiële instructies rond het telefoneren (detail: je moest dat ‘hello’ ook hard en vrolijk uitspreken, anders dan het vaag-wantrouwende ‘hallo’ van nu dus).

Je kunt zo’n telefoongewoonte niet terugdraaien, maar ik denk dat we het er wel over eens kunnen zijn dat het beter was geweest als Bell had gewonnen. Wat zou er leuker zijn dan elkaar aan de telefoon lekker nautisch te begroeten? Met een ferm ‘ahoy’! Als een soort vrolijke ontkenning van het feit dat je op zee nooit bereik hebt.