Griekenland is voorlopig een muur

Foto Reuters

Yanis Varoufakis, de nieuwe Griekse minister van Financiën, maakt een grapje en leunt achterover in zijn stoel. Zijn houding moet ontspanning uitstralen.

Zijn woorden en die van de eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem doen dat niet. Ze spraken gisteren tijdens hun eerste ontmoeting langs elkaar heen. Uit iedere uitspraak bleek dat de Griekse regering en de eurogroep geen millimeter nader tot elkaar waren gekomen. Varoufakis zocht het in brede termen.

“Griekenland moet kunnen ademen.”

En:

“Hervormingen moeten diep gaan, zonder vrees en met passie uitgevoerd.”

Dijsselbloem, zijn armen gevouwen, zei dat hij had geluisterd naar “de intenties”. Dat herstel van Griekenland een “gezamenlijk belang” is en dat hij hoopt dat wat al is bereikt niet met “eenzijdige stappen” in gevaar wordt gebracht. Een internationale schuldenconferentie? Die bestaat al, zei hij fijntjes.

“Dat heet de eurogroep.”

Griekenland vindt dit het begin van de onderhandelingen…

Het Griekse ministerie van Financiën sprak voorafgaand van “de aftrap van de onderhandelingen”. Het is een van de belangrijke punten van de linkse regering-Tsipras dat vanaf nu alleen nog met regeringen zaken wordt gedaan. En dus niet met de “uit drie bestanddelen bestaande commissie die een verkeerde en anti-Europese logica heeft”. Daarmee doelt hij op de vertegenwoordigers van de zogenoemde ‘trojka’ van IMF, ECB en EU, die controleren of Griekenland het afgesproken hervormings- en bezuinigingsprogramma naleeft.

Dit weekend vertrekt Varoufakis voor een Europese lobbytour, langs Londen, Parijs en Rome. Premier Tsipras wordt dinsdag bij de Italiaanse premier Renzi verwacht en daarna in Brussel om onder meer met Europese Commissie-voorzitter Juncker te overleggen. De rapheid waarmee agenda’s worden getrokken laat zien dat iedereen is doordrongen van de haast en van de ernst.

Volgens de huidige afspraken heeft de Griekse regering precies een maand om met de internationale kredietverstrekkers tot een akkoord te komen. Tenzij die termijn wordt verlengd, heeft het land in maart ernstige financiële problemen.

…en speelt daarmee hoog spel…

Daarmee speelt Griekenland hoog spel. Het land is vooralsnog financieel volkomen afhankelijk is van de EU en het IMF. In maart, dat is over een maand, heeft Athene al geld nodig. Ze kunnen onder de bestaande overeenkomsten nog zeven miljard euro krijgen van de internationale crediteuren. Maar dat komt er niet als intussen hervormingen worden teruggedraaid.

…maar ze kunnen elkaar vinden in de hervormingen…

Waar beide kampen elkaar, als ze dat allebei echt graag willen, kunnen vinden is op het punt van de hervormingen. Tsipras belooft een einde aan de belastingontduiking, zwarte economie en een jacht op rijke oligarchen met oneigenlijke privileges. Zoiets klinkt niet alleen Griekse kiezers maar ook Europese ministers van Financiën als muziek in de oren. Daar kunnen ze richting hun eigen kiezers iets mee, zelfs als ze niet direct overtuigd zijn van het effect van die voornemens. De voorzitter van het Europarlement Schulz legde daar de nadruk op na zijn kennismaking met Tsipras.

…al is het vooralsnog niet concreet

Zo concreet zijn Varoufakis en Dijsselbloem duidelijk niet geworden. Varoufakis herhaalde dat zijn regering de hele ‘logica’ achter de Europese aanpak van Griekenland afwijst. Een nieuwe overeenkomst is volgens hem een gezamenlijk Europees belang. Voor wie dat niet begrijpt, maakte hij vrijdag zijn boek gratis online beschikbaar.

    • Marloes de Koning