Apple en de kunst begeerd te worden

Hoe kan Apple zoveel winst maken met telefoons, terwijl andere fabrikanten worstelen? De techsector zoekt antwoord op het succes van de iPhone.

Auw. Roberta Cozza, analist van onderzoeksbureau Gartner, zal met pijn in het hart terugdenken aan de voorspelling die ze in 2011 deed. Dankzij een samenwerking met Nokia zouden Windowstelefoons het marktaandeel van de Apple iPhone in 2015 overtreffen.

Het ging anders. Anno 2015 heeft Microsoft amper 3 procent marktaandeel op smartphones. En de iPhone brak afgelopen kwartaal de verkooprecords (bijna 75 miljoen exemplaren) zodat Apple Samsung nu evenaart als grootste smartphonemaker.

Belangrijker dan het aantal verkochte telefoons is de hoeveelheid winst die Apple in het afgelopen kwartaal maakte: 18 miljard dollar, meer dan een bedrijf ooit in drie maanden tijd wist te verdienen. De cijfers, afgelopen week gepresenteerd, zijn monstrueus: 75 miljard dollar kwartaalomzet, 178 miljard in kas. En dat allemaal dankzij een gadget van 129 gram (iPhone Plus 6: 172 gram).

Android domineert de smartphonemarkt, maar als het gaat om luxe telefoons is de iPhone toonaangevend. Zeker sinds de iPhone 6 en 6 Plus met hun grotere schermen beschikbaar zijn; op de Aziatische markt zijn phablets – telefoons met een schermmaat van meer dan 5 inch – in zwang.

Apple plukt de vruchten van een moeizaam bevochten deal met provider China Mobile. Apple-topman Tim Cook reisde herhaaldelijk naar China en knikte beleefd bij alle voorwaarden die de Chinese regering oplegde. Nu heeft Apple toegang tot zo’n 800 miljoen potentiële China Mobile-klanten. Het valt te verwachten dat er dit jaar meer iPhones in China dan in de VS of Europa verkocht worden. Niet voor niets worden er in twee jaar tijd 25 Apple Stores in China gebouwd.

Chinezen schrikken niet terug voor de hoge aanschafprijs van Apple-producten. Bij de iPhone 6 is een slimme truc uitgehaald om de gemiddelde aanschafprijs op te schroeven. Het standaard model heeft 16 GB opslaggeheugen – ondermaats in deze prijsklasse – en de eerstvolgende upgrade is niet 32 maar 64 GB. Daardoor kiezen veel klanten toch voor een model dat 100 dollar duurder is.

Daar kun je je kwaad om maken, dat typische Apple-gedrag. Verstandige mensen kiezen een goedkoper merk, maar Apple verstaat de kunst begeerte op te wekken. Daar is onder het regime van Tim Cook niets aan veranderd. Apple verpakt technologie als luxe gereedschap voor dagelijks gebruik. Daarom krijgt de Apple Watch, in april in de winkel, door de fabrikant bij voorbaat de status van sieraad toegedicht. De prijs is navenant: vanaf 350 dollar.

Apples succes gaat ten koste van marktleider Samsung, die deze week opnieuw een winstdaling rapporteerde. Dat was vooral te wijten aan de mobiele divisie. Samsung zit – net als Sony en LG – klem tussen de iPhone en goedkope Android-concurrenten uit China. Samsungs divisie die chips maakt (onder meer voor de nieuwe iPhones) groeide overigens wel.

Atomen of bits

In tegenstelling tot veel andere Amerikaanse techbedrijven verdient Apple zijn geld niet met software – die dient vooral om de waarde van de hardware te vergroten – maar met fysieke goederen. ‘Atomen’ vergen meer logistiek dan ‘bits’. Er zijn weinig bedrijven ter wereld die in 90 dagen 75 miljoen apparaten kunnen distribueren. Tim Cook mag zichzelf feliciteren: hij was onder Steve Jobs al verantwoordelijk voor de organisatie.

Andere Amerikaanse techbedrijven proberen ook een plekje op de hardwaremarkt te veroveren. Google faalde met Motorola, dat schielijk werd doorverkocht. Amazon probeerde het met de Kindle Phone, maar die flopte.

Softwaremaker Microsoft transformeert in een producent van hardware en webdiensten. Er mogen dan anderhalf miljard pc’s met Windows draaien, met smartphones is Windows hekkensluiter – ondanks de marketinginspanningen, ondanks de overname van Nokia’s smartphonetak en ondanks de optimistische voorspellingen van Gartner.

Afgelopen kwartaal boekte Microsoft op hardwaregebied wel succes met de Xbox One en de Surface Pro 3 tablet. Toch staat het bedrijf nog aan het begin van de verandering. Windows 10, eind dit jaar op de markt, moet het ontwikkelaars makkelijker maken apps te bouwen voor alle Microsoft-apparaten. De Office-divisie wacht niet op de wederopstanding van Windows en maakte ’s werelds meest gebruikte kantoorsoftware geschikt voor iOS en Android.

1 miljard keer iOS

Softwaremakers en webdiensten kunnen niet om Apple heen, dat tot nu toe in totaal 1 miljard iOS-systemen (iPads en iPhones) verkocht. Android haalde alleen al in 2014 die mijlpaal van 1 miljard verkochte toestellen, maar Apples klanten zijn doorgaans kapitaalkrachtiger: ze surfen meer en kopen meer dan Android-gebruikers.

Daarom heeft Google de iPhone nodig om verkeer te blijven trekken naar de eigen zoekmachine. Google is nu de standaard zoekmachine in Safari (Apples webbrowser) maar dat contract loopt af. Reken maar dat Yahoo en Microsoft alles uit de kast halen om de voorkeurspositie op de iPhone te verwerven met hun zoekmachines. Apple wekt begeerte op, zelfs bij zijn concurrenten.

    • Marc Hijink