Opinie

    • Frits Abrahams

‘Hele normale jongen’

Eind goed, al goed? Je zou het bijna zeggen na de kortdurende overval gisteravond van een verwarde jongeman op het gebouw van de NOS. De tv-uitzending die de man nastreefde werd verijdeld, de politie was snel ter plekke om hem te arresteren. Dus waar hebben we het nog over?

Maar zo gemakkelijk komen ‘we’ er niet af. Tarik Z. raakte met zijn dollemansactie een open zenuw in de samenleving – en niet alleen de Nederlandse, zoals bleek uit de internationale aandacht voor dit incident. Het heersende besef van kwetsbaarheid is er alleen maar groter door geworden. Ik merkte het al bij mezelf toen ik steeds naar dat onheilspellende, nietszeggende (‘ivm omstandigheden…’) balkje onder het startbeeld van het NOS Journaal zat te loeren. De eerste gedachten aan een technische storing maakten snel plaats voor grote bezorgdheid over wat daar gaande kon zijn.

Ik moest denken aan twee incidenten, eerder deze week. Het ene heb ik al beschreven in deze rubriek: de beginnende paniek in een trein waarin een passagier een rugzak had neergezet. Het andere voltrok zich in Leiden waar het treinstation ontruimd werd toen reizigers een verdacht pakket zagen. Over al die ophef kun je meewarig je schouders ophalen, maar wie denkt in zulke omstandigheden níét terug aan de beelden van ‘Parijs’?

Ook in het verwarde onderbewustzijn van Tarik Z. moeten die beelden een rol hebben gespeeld toen hij zijn overval beraamde. De overeenkomsten zijn te groot: zich via de dreiging met een wapen (of het een nepwapen is maakt niets uit voor de bedreigde) toegang verschaffen tot een mediabedrijf om zodoende een bepaalde boodschap, hoe onbestemd ook, uit te dragen.

„De dingen die gezegd gaan worden zijn hele grote wereldzaken”, zei Z. tegen de portier van de NOS. Bedoelden de terroristen in Parijs ook niet zoiets? Met zijn actie maakte Z. ook duidelijk dat er geen kruid gewassen is tegen gek geworden desperado’s die bereid zijn hun leven op het spel te zetten. Elke belangrijke locatie beveiligen met een team van zwaarbewapende politiemensen of militairen? Het is geen werkbaar weermiddel en bovendien het begin van de politiestaat.

Alle verwarde mensen oppakken en vastzetten? In het geval van de mogelijke dader van de moord op Els Borst zou het beter zijn geweest, maar uit de eerste getuigenissen over Z. („Een hele normale jongen”, zei een kennis) blijkt ook dit niet altijd een reële optie te zijn.

Het is al moeilijk genoeg om de juiste strategie te kiezen als zo’n actie eenmaal gaande is. Het bleek uit een reactie van oud-politiecommissaris Joop van Riessen in Jinek. Hij wees erop dat in de eerste uren van een gijzeling de grootste fouten worden gemaakt, pas daarna krijgt men meer grip op de situatie. Dat zou betekenen dat de Hilversumse politie een groot risico nam door de tv-studio binnen te stormen.

De moed waarmee dat gebeurde – je zult maar de eerste zijn die naar binnen moet – maakte overigens veel indruk, misschien juist door de rommeligheid van de beelden: we bevonden ons onmiskenbaar in de realiteit, niet in de bioscoop bij een Tarantino-film. De ‘acteurs’ waren in Hilversum kale, wat oudere mannen die tegen een matig salaris hun leven riskeerden.

Wat moet er nu gebeuren met die ‘hele normale jongen’ die zich zo bizar gedroeg? Misschien kan een goede psychiater hem helpen, liever in een inrichting dan in een gevangenis.

    • Frits Abrahams