De Nationale ombudsman heeft weer een gezicht

Volgende week benoemt de Tweede Kamer een nieuwe Ombudsman. Eentje met enorme juridische ervaring.

Foto ANP

Dit keer moet het goed gaan. De benoemingscommissie van de Tweede Kamer heeft zich ervan verzekerd: dubieuze uitspraken zijn er van Reinier van Zutphen niet te vinden. Ook niet van jaren geleden. En zijn politieke voorkeur is niet publiekelijk bekend, dus van een politieke benoeming kan de Kamer óók moeilijk worden beticht.

Gisteren bracht de benoemingscommissie van de Kamer naar buiten dat zij rechter Reinier van Zutphen voordraagt als nieuwe Nationale ombudsman. Met Van Zutphen krijgt de Nationale ombudsman weer een gezicht. Dat heeft ruim een jaar geduurd. Nadat Alex Brenninkmeijer afscheid had genomen en naar de Europese Rekenkamer was vertrokken, kwam de sof met Guido van Woerkom. De Kamer had de oud-ANWB-directeur al benoemd, maar die trok zich na veel gedoe over een lelijke opmerking over Marokkaanse taxichauffeurs uiteindelijk terug als kandidaat.

Veel méér dan Van Woerkom is Van Zutphen (1960) gekend en gewaardeerd binnen de rechtspraak. „Uitstekende kwalificaties en erkende reputatie op juridisch en bestuurskundig gebied”, was een eis in de profielschets en juist daarover bestonden bij Van Woerkom twijfels. Van Zutphen was vicepresident van de rechtbank in Utrecht en sinds juni 2013 was hij voorzitter van het College van Beroep voor het bedrijfsleven, de hoogste bestuursrechter in Nederland op het gebied van het sociaal-economisch bestuursrecht. Met die juridische ervaring zit het dus wel goed. Ook is hij lid van de raad van toezicht van Reclassering Nederland en docent ‘multiculturaliteit’ aan het Studiecentrum Rechtspleging.

Van Zutphen is (nog) geen enorm bekende publieke figuur. Het vaakst trad hij in de media op tijdens de bijna vijf jaar dat hij voorzitter was van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR), de vakbond van rechters en officieren van justitie. Hij pleitte toen voor meer transparantie binnen de rechterlijke macht. „Je moet iedere keer opnieuw kunnen laten zien hoe je tot een oordeel komt. Dat je de opdracht die je hebt gekregen als rechters en officieren met verve vervult”, zei hij eens in televisieprogramma Buitenhof.

Binnen onder andere de VVD bestond wel eens ergernis over Alex Brenninkmeijer, die voortdurend openlijk kritiek op het kabinet had. Met Van Zutphen als Nationale ombudsman loopt het kabinet die kans net zo goed.

Als voorzitter van de NVvR noemde Van Zutphen het plan van het eerste kabinet-Rutte om minimumstraffen in te voeren „symboolpolitiek” en „overbodig”. En het kabinetsplan om de griffierechten kostendekkend te maken vond Van Zutphen „onacceptabel, onverantwoord” en „onzalig”. Het tastte de rechtsbescherming van burgers aan, vond hij. Maar toen die plannen niet doorgingen omdat het kabinet was gevallen, zei hij ook dat hij dat eigenlijk jammer vond. „Het plan dwong ons te discussiëren over de beginselen van de rechtspraak.”

Reinier van Zutphen wil pas in de publiciteit treden als de Tweede Kamer hem officieel heeft benoemd. Dat gebeurt waarschijnlijk volgende week dinsdag.

    • Annemarie Kas