‘Boos twitteren slecht voor de gezondheid’

Dat schreef De Telegraaf afgelopen maandag

illustratie Martien ter Veen

De aanleiding

‘Boos twitteren slecht voor de gezondheid’, kopte De Telegraaf afgelopen maandag. Het bericht werd massaal gedeeld door twitterende positivo’s die hoopten dat hiermee een einde zou komen aan het chagrijn op sociale media. In het Telegraafbericht stond overigens dat niet het boos twitteren zelf, maar het lezen van kwade tweets zou leiden tot hartziekten.

Waar is het op gebaseerd?

De universiteit van Pennsylvania publiceerde vorige week een onderzoek over het verband tussen negatieve emoties op Twitter en het voorkomen van hartziekten in Amerikaanse districten. Hiervoor verzamelden de onderzoekers 148 miljoen tweets uit 1.347 districten. Voor elk district werd onderzocht hoe vaak bepaalde woorden of woordcombinaties voorkwamen die duidden op een bepaalde positieve of negatieve emotie: woorden als ‘love’, ‘good’, ‘wonderful’ en ‘enjoy’ vallen in de eerste categorie, en bijvoorbeeld ‘fuck’, ‘damn’, ‘hate’ en ‘bored’ in de tweede. Daarnaast verzamelden de onderzoekers van alle districten gegevens over hoe vaak hartziekten er voorkomen.

En, klopt het?

Uit het onderzoek blijkt dat in de gebieden met een relatief hoog aantal hartziekten ook relatief veel ‘negatieve’ tweets worden gestuurd. Het verband is zelfs zo sterk, dat de tweets een betere voorspelling geven van het voorkomen van hartziekten dan bijvoorbeeld het opleidingsniveau, het inkomen of de etniciteit in een regio, aldus het onderzoek.

Volgens de onderzoekers ondersteunen de resultaten de hypothese dat psychisch welzijn positieve effecten heeft op de gezondheid. Tot zover lijkt het Telegraaf-bericht dus te kloppen.

Maar de werkelijkheid is complexer. Om te beginnen ligt de gemiddelde leeftijd van twitteraars een stuk lager dan die van mensen met hartziekten, wat betekent dat het hier gaat om verschillende mensen. In het onderzoek staat het kort en bondig: ‘The people tweeting are not the people dying.’ In een gemeenschap waarin relatief veel oude mensen overlijden aan hartziekten, zijn er dus relatief veel jongere mensen die chagrijnig twitteren. Waarschijnlijk heeft De Telegraaf op basis hiervan geschreven dat het lezen van kwade tweets leidt tot hartziekten.

Maar dat staat niet in het onderzoek. Volgens de onderzoekers kunnen tweets simpelweg een middel zijn om inzicht te krijgen in de psychische staat van een gemeenschap – en die kan dan weer iets zeggen over de fysieke staat. Dat is logisch: er bestaat een verband tussen psychisch en fysiek welbevinden.

Voor wetenschappers en beleidsmakers die willen weten waar ongezonde mensen wonen kan het bekijken van tweets dus waardevol zijn, maar dit betekent niet dat het lezen van kwade tweets op individueel niveau schadelijk is. Dat geven de onderzoekers ook aan in hun conclusie: een correlatie tussen boze tweets en hartziekten is niet hetzelfde als causaliteit. Het bestuderen van tweets moet dan ook alleen gebeuren in aanvulling op andere methoden.

Conclusie

Uit het onderzoek waarnaar De Telegraaf verwijst blijkt dat er in Amerikaanse districten een verband bestaat tussen een relatief hoge prevalentie van hartziekten en een relatief hoog percentage ‘negatieve’ tweets. Onderzoekers kunnen dus kijken naar tweets om informatie te krijgen over de gezondheid in een district: de tweets zeggen iets over de psychische gesteldheid van een gemeenschap, en die hangt weer samen met de fysieke toestand.

Maar dit betekent niet dat er een causaal verband is tussen het schrijven of lezen van kwade tweets en het krijgen van een hartziekte. We beoordelen de stelling dus als ongefundeerd.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt

    • Floor Rusman