Tech

Uber: vandaag hip en innovatief, morgen suf en achterhaald

epa04380435 The logo of mobile phone applications Uber (L) and a taxi service (R) are captured on a smartphone in Schwerin, Germany, 02 September 2014. Controversial ride sharing service Uber is for the time being forbidden from offering its services in Germany. The district court Frankfurt Main has issued an interim injunction in a summery proceeding. EPA/JENS BUETTNER
epa04380435 The logo of mobile phone applications Uber (L) and a taxi service (R) are captured on a smartphone in Schwerin, Germany, 02 September 2014. Controversial ride sharing service Uber is for the time being forbidden from offering its services in Germany. The district court Frankfurt Main has issued an interim injunction in a summery proceeding. EPA/JENS BUETTNER Foto ANP

Een beetje theatraal was het wel. Dertig Rotterdamse taxichauffeurs hadden eerder deze week media opgetrommeld om op de foto te zetten hoe zij hun Ubertelefoons demonstratief inleverden. Ze zijn boos over de dienst uberPOP, waarbij particulieren taxidiensten aanbieden. Oneerlijke concurrentie, vinden ze.

Het moet maar blijken of zich niet binnen een week weer allemaal nieuwe Rotterdamse chauffeurs aanmelden bij Uber. Maar waar Uber zich waarschijnlijk meer zorgen over maakt, is dat de chauffeurs en public overstapten op concurrent Taxify.

Die van oorsprong Estse taxi-app zit inmiddels in tien Europese landen en haalde vorig jaar 1,5 miljoen euro op bij investeerders. Dat verbleekt bij de ruim 4 miljard die Uber de laatste jaren ophaalde. Maar uiteindelijk gaat het erom wie de meeste gebruikers en chauffeurs aan zich bindt, niet wie de grootste zak geld heeft. “Er rijden nu 300 chauffeurs voor ons. Wij onderscheiden ons van Uber door alleen gecertificeerde taxi’s aan te bieden. Ook vragen wij een lagere commissie aan chauffeurs”, zegt Matthijs Draijer, directeur Nederland van Taxify. Uber geeft geen cijfers en wilde niet reageren.

‘Disrupten’ is niet meer genoeg, je moet ook iets toevoegen

Bedrijven die disrupten om het disrupten (een goed alternatief Nederlands werkwoord is er niet echt), vragen er zo om zelf ook stevig beconcurreerd te worden. Dat is ook tot Uber doorgedrongen. Oprichter Travis Kalanick gooide het eerder deze maand dan ook over een totaal andere boeg. Na jaren van spierballentaal tegenover de bestaande taxibranche en overheden, benadrukte hij plots het aantal banen dat er door Uber kan ontstaan, 50.000. Dankzij carpool-app UberPool zouden auto’s ook efficiënter ingezet kunnen worden. Uber is duurzaam - zegt Uber.

Of deze claims nou kloppen of niet; het probeert op deze manier extra waarde te creëren. Om overheden te paaien, maar misschien ook om concurrenten de wind uit de zeilen te nemen. In andere industrieën is al te zien hoe snel het kan gaan met internetbedrijven: het ene dag zijn ze hip en innovatief, de volgende zijn ze al suf en achterhaald. De disrupters van de disrupters komen er steeds sneller aan.

If you can’t beat ‘em, buy ‘em

Neem Facebook. Dat werd de laatste jaren belaagd door andere sociale media en chat-apps. Die nieuwe concurrenten werken fijner op smartphones, spreken jongeren meer aan, en er zitten minder tantes op die je foto’s liken. Facebook kiest er daarom voor om hun hipste concurrenten gewoon over te nemen: dat deed het bijvoorbeeld met WhatsApp en Instagram.

Uber heeft een dikke portemonnee, maar overnames heeft het vooralsnog niet aangekondigd. Dat duidt erop dat Uber inzet op de kracht van netwerkeffecten: veel apps zijn alleen maar handig voor gebruikers als ze een zekere schaal hebben, als een groot netwerk van mensen ze gebruikt. Er moet wel een kritische massa aan chauffeurs en passagiers zijn om nuttig te zijn. Je hebt niets aan een taxi-app waar maar twee mensen op zitten.

De eerste blijft vaak de grootste

Online is het opmerkelijk vaak zo dat het bedrijf dat als eerste de grootste is, ook de grootste blijft. Zo ontstaan monopolisten als Google. Ook slaapkamersite Airbnb blijft met afstand de grootste, ondanks pogingen van concurrenten.

Uber en zijn investeerders lijken erop te vertrouwen dat Uber de Google wordt van de taxi-apps. Tot nu toe terecht: in de Verenigde Staten heeft het al langer te maken met concurrenten, zoals Lyft. Uber is nog steeds met afstand de grootste.

Maar grote bedrijven gaan zich op een gegeven moment vanzelf gedragen als grote bedrijven. In de Verenigde Staten huurde Uber al de voormalige campagneleider van president Obama in, en is het bezig met een geraffineerde lobby bij lokale en federale overheden. In Nederland werkt het samen met de bekende spindoctor Kay van de Linde en het internationale lobbykantoor Burson-Marsteller. En was lobbyen nou niet juist iets wat oude machthebbers doen als ze bang zijn om hun positie kwijt te raken?