Sombere woorden Pussy Riot op IFFR

Pussy Riot was gisteren op het IFFR. „Politiek is uit de mode. Onze generatie wil uit zijn dak gaan.”

Foto ROBIN UTRECHT

„Applaus kost jullie niks, dus ga je gang”, sneerde voorvrouw Nadja naar het Rotterdamse publiek in het Oude Luxor. Pussy Riot was gisteren op het IFFR: het bleken weerbarstige gasten.

Nadja en Masja, ofwel de anarcho-feministische martelaren Nadjezda Tolokonnikova en Maria Aljochina, werden in 2012 tot twee jaar strafkamp veroordeeld na een verboden actie tegen Poetin in Moskou’s pompeuze Christus Verlosserkerk. Ze namen gisteren een tweedelige documentaire mee naar Rotterdam, Pussy versus Putin. En twee bevriende rockbandjes: Jack Wood en Scofferlane. Die speelden aardige psychobilly, die evenwel weinig te maken had met de boze schreeuwpunk van Pussy Riot zelf.

Waarom ze zijn uitgenodigd op het IFFR? Het gaat in de 44ste editie over moderne propaganda en feminisme, legde festivaldirecteur Rutger Wolfson uit. Hij had kunnen toevoegen dat Pussy Riot puur film is. Het enige doel van hun optredens op trolleybussen, in de metro of op het Rode Plein was immers filmpjes op YouTube.

Hun documentaire Pussy versus Putin is een collage van rauw videomateriaal: repetities, actie, politiebureau. En is dat in deel 1 nog grappig met al die onbeholpen agenten, in deel 2 – als Nadja en Masja uit de goelag komen – wordt de sfeer grimmig: hooligans mishandelen de meisjes en spuiten groene verf in de ogen in een McDonalds, kozakken ranselen ze af met zwepen op de Olympische Winterspelen in Sochi.

Celebrities zijn het, Nadja en Masja: achternamen zijn overbodig. Met dank aan de harde lijn van Poetin is hun vrolijk gekleurde bivakmuts een mondiaal icoon.

Nadja en Masja klonken somber gisteren. Ze lieten zich niet uit de tent lokken toen Wolfson stelde dat iedereen nu propaganda kan maken. Een weinig relevante gedachte voor Rusland, bitste Masja. „Een YouTube-kanaal betekent niets naast de enorme budgetten en de distributiekanalen voor staatspropaganda.” En toen Wolfson vertelde dat het IFFR in het bijprogramma ‘What the F?!’ zoekt naar het moderne feminisme, katte Nadja: „Waarom zou je hier over feminisme willen praten? Vrouwen hebben toch gelijke rechten? Ga liever doceren in een Russische provinciestad, daar valt nog iets te doen.”

Wolfson bleek geen doorvrager, en de dames waren melancholiek. Masja: „Politiek is zo uit de mode. Onze generatie wil uit zijn dak gaan en zuipen en met iedereen seks hebben. En dan ga je op het podium zeker over problemen zingen. Niemand vecht meer voor een ideaal, hooguit om te vechten. Bloed aan je klauwen, als een beest. Ik wil ook een beest zijn.”

In die geest leenden ze gisteren hun naam aan een betaald concert, het Pussy Riot dat twee jaar geleden nog verklaarde nooit met Madonna of Björk te willen optreden omdat ze dan ‘onderdeel van het kapitalisme’ werden. Maar het kapitalisme slokt iedereen op – al bleven de bivakmutsen gisteren wel in de koffer. Is Pussy Riot klaar? Nadja hoopte op nog één film, over haar tijd in het strafkamp. „Cipiers filmden me de hele dag: tijdens het eten, onder de douche zelfs. Pure intimidatie, maar die footage kan nog een mooie film opleveren.”