HRW: landen grijpen conflict aan om mensenrechten te schenden

Vorig jaar was zo tumultueus dat het wel lijkt alsof “de wereld uiteenvalt”. Dat schrijft de directeur van Human Rights Watch Kenneth Roth in het voorwoord van de jaarrapportage van de mensenrechtenorganisatie. Staten grijpen de oplopende spanningen en conflicten aan om mensenrechten met voeten te treden, ziet Roth.

Februari 2014. Een man in Aleppo, Syrië, draagt de spullen die hij nog kon opgraven van onder het puin van zijn huis, nadat het gebouw was geraakt door barrelbombs. Deze worden gebruikt door Syrische regeringstroepen.
Februari 2014. Een man in Aleppo, Syrië, draagt de spullen die hij nog kon opgraven van onder het puin van zijn huis, nadat het gebouw was geraakt door barrelbombs. Deze worden gebruikt door Syrische regeringstroepen. Foto EPA / Ali Mustafa

Vorig jaar was zo tumultueus dat het wel lijkt alsof “de wereld uiteenvalt”. Dat schrijft de directeur van Human Rights Watch Kenneth Roth in het voorwoord van de jaarrapportage van de mensenrechtenorganisatie. Staten grijpen de oplopende spanningen en conflicten aan om mensenrechten met voeten te treden, ziet Roth.

De mensenrechten zouden gezien worden als “een luxe” voor goede tijden. Terwijl juist respect voor ieders rechten de sleutel biedt voor de oplossing van die conflicten, aldus de directeur.

Het rapport over 2014 beschrijft de opkomst van IS en Boko Haram, de oorlog in Oekraïne en Gaza, de onderdrukking van Oeigoeren in China, de verdwijningen van studenten in Mexico en het rapport van het Amerikaanse Congres over de martelingen door de CIA. In totaal wordt de mensenrechtensituatie in 90 landen beschreven. Voor de overige landen, schrijft de organisatie, bestond niet genoeg menskracht om zorgvuldig te rapporteren.

Kritiek op Nederlands asielbeleid

Nederland is een van de landen die in het rapport voorkomen. HRW beschrijft de “vernederende omstandigheden” waaronder tientallen asielzoekers in Amsterdam leven, afkomstig uit landen waar ze niet veilig zijn, zoals Somalië en Eritrea, “terwijl de regering hen niet ondersteunt.” De beslissing van het Europese Hof dat Nederland asielzoekers van bed, bad en brood moet voorzien is op het moment dat we dit rapport schrijven nog niet geïmplementeerd, schrijft HRW.

HRW beschrijft vier thematische ontwikkelingen die de mensenrechten in toenemende mate onder druk zetten. Het bombarderen, met ongerichte projectielen zoals barrelbombs (bommen gemaakt van olievaten, benzine en schroot) of primitieve raketten van burgers in stedelijke gebieden, zoals in Syrië en Oekraïne gebeurt, is er daar één van. De internationale gemeenschap moet volgens Human Rights Watch streven naar het inperken van dit soort wapens met behulp van internationale afspraken, zoals met landmijnen en clusterbommen gebeurd is.

“Terugdringing van het gebruik van deze wapens zou een groter effect hebben op het beschermen van burgers in gewapende conflicten dan al het andere wat we kunnen doen.”

Mensenrechten rond sportevenementen

Ook maakt de organisatie zich zorgen over de vrijheid op internet en de mate waarin staten surveilleren. Opmerkelijk is dat Human Rights Watch een apart hoofdstuk wijdt aan de mensenrechtensituatie rond grote sportevenementen.

De organisatie protesteert tegen de kandidatuur van Kazachstan en China voor de Olympische Winterspelen in 2022 en tegen Iran als gastheer van de Aziatische volleybalkampioenschappen in 2015. Sporttoernooien zouden niet moeten plaatsvinden in landen die structureel de mensenrechten schenden en die, zoals Iran, vrouwen niet toelaten in het publiek, vindt HRW. Volgens de organisatie moeten wereldvoetbalbond FIFA en het Olympisch Comité respect voor mensenrechten onderdeel maken van de toewijzingscriteria van spelen.