Gegijzeld om het schrijven van brieven

Mustafa Karasahin diende honderden Wob-verzoeken in, wat de gemeente anderhalf miljoen euro kost. Ondanks opgelegde dwangsommen ging Karasahin door. Sinds gisteren gijzelt de gemeente hem.

Foto Thinkstock
Foto Thinkstock

Gistermorgen rond zes uur, in Dordrecht. Twee deurwaarders van Flanderijn Gerechtsdeurwaarders bellen aan bij de Dordtse huisbaas Mustafa Karasahin. Op dit vroege uur is de kans groter dat hij thuis is. De politie is er ook bij, een paar man sterk, voor het geval hij zich zal verzetten of niet opendoet.

Hij doet wel open.

Een van de deurwaarders neemt het woord. Dat ze zijn gekomen om uitvoer te geven aan het rechterlijke vonnis van gijzeling bij een nieuwe overtreding. Dat hij zestien nieuwe overtredingen heeft begaan. Dat hij wat spulletjes mag pakken. Want hij moet mee.

Mustafa Karasahin verzet zich niet, handboeien zijn niet nodig. Even later zit hij in de politiewagen, op weg naar het huis van bewaring van Dordrecht. Het is een unieke autorit. Niet eerder was het schrijven van brieven aan de overheid reden voor een enkele reis cel.

Gijzeling heet dit. Iemand gevangen zetten puur met het doel iets af te dwingen. Civielrechtelijk het meest verregaande middel. Dordrecht mag het van de rechter toepassen omdat minder extreme dwangmiddelen niet helpen. Dwangsommen betaalt Karasahin domweg niet en hij blijft de gemeente brieven schrijven.

Hoe heeft dit ooit zo ver kunnen komen?

Karasahin bezat enkele jaren geleden veertig panden in Dordrecht die hij veelal verhuurde aan arbeidsmigranten. Maar Dordrecht scherpte zijn huurbeleid aan, brandveiligheidsvoorschriften werden strenger. Karasahin was het hiermee oneens, en leefde de regels uit principe niet na. Dordrecht legde hem een dwangsom op. Die betaalde hij niet, waarna de gemeente overging tot de executieverkoop van twee van zijn panden in 2012.

Verspilling van gemeenschapsgeld

Daarna is Karasahin gaan schrijven. In de eerste anderhalf jaar diende hij alleen al 526 Wob-verzoeken (verzoeken om overheidsinformatie) in. De ene keer verzocht hij de gemeente om alle documenten behorend bij de aanvraag van een exploitatievergunning van een lokale horecaondernemer, de andere keer vroeg hij om het aantal straatklinkers in de Dordtse Toulonselaan.

De gemeente is verplicht die verzoeken binnen zes weken te beantwoorden. Zo niet, dan moet ze de indiener van het verzoek een vergoeding betalen. Maximaal 1.260 euro. Daarom richtte Dordrecht begin 2013 een team op, 2,5 fte sterk, om de verzoeken te beantwoorden. De loonkosten bedragen enkele tonnen per jaar. „Verspilling van gemeenschapsgeld”, aldus de gemeentewoordvoerder.

Maximaal twee brieven per maand

Karasahin bleef doorschrijven. De civiele rechter legde hem een quotum op van tien poststukken per maand, op straffe van een dwangsom voor elke te veel geschreven brief. Nog steeds schreef hij door, soms zeventig brieven op een dag. In het najaar van 2014 draaide de gemeente via de rechter de duimschroeven aan: maximaal twee brieven per maand, en een dag gijzeling voor elke brief te veel. Eerst hield Karasahin zich koest. Maar in de voorbije weken diende hij ineens achttien nieuwe Wob-verzoeken en bezwaarschriften in.

Vanaf nu zit Mustafa Karasahin zestien dagen vast.

Dat lost het probleem van Dordrecht niet meteen op. Gijzeling mag volgens de wet opgeteld niet langer dan één jaar duren. In theorie is het mogelijk dat Karasahin zoveel brieven schrijft dat hij dat jaar volmaakt, zijn gijzeling uitzit en daarna doorgaat met het schrijven van brieven.

In het geval van Karasahin is dat niet alleen theorie. Zijn volharding springt in het oog. Ook gijzeling heeft hem niet afgeschrikt. Tegen de rechter zei hij afgelopen najaar dat zijn bijna duizend verzoeken en bezwaarschriften „nog maar het begin” zijn.

Dordrecht heeft nog een probleem: het bestuursrecht. Ook al heeft de civiele rechter Karasahin op een rantsoen van twee brieven per maand gezet, bestuursrechtelijk is Dordrecht nog steeds verplicht ál zijn poststukken in behandeling te nemen. Want de burger heeft recht op contact met de overheid.

De gemeentewoordvoerder noemt dit een „lacune” in de algemene wet bestuursrecht, want die „laat geen ruimte om dit overduidelijke geval van misbruik effectief aan te pakken”. Dordrecht probeert nu de wetgever hierop aan te spreken via de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

De zaak blijft beide partijen voorlopig pijn doen. Dordrecht is „zeker anderhalf miljoen euro” aan de zaak kwijt – loonkosten, juridische kosten, voorgeschoten herstelwerk aan een van Karasahins panden. De teller blijft lopen want het team van 2,5 fte is volgens de gemeente „nog maanden” bezig om de post van Karasahin weg te werken: sommige zaken liggen nog bij de bestuursrechter, dat vergt tijd.

En Karasahin zelf is inmiddels de helft van zijn panden kwijt aan executieveilingen. Hij staat voor acht ton bij Dordrecht in het krijt.