‘Zijn blik is heel mannelijk, maar niet seksueel’

Jean-Luc Godard is terug met het vitale Adieu au langage. Twee actrices over werken met de meester.

Adieu au langage: een duizelingwekkende toverdoos van 3D-effecten in soms krankzinnig fluorescerende kleuren.
Adieu au langage: een duizelingwekkende toverdoos van 3D-effecten in soms krankzinnig fluorescerende kleuren.

Twee jonge actrices en een levende legende: Héloïse Godet en Zoé Bruneau werden verkozen door Jean-Luc Godard voor een rol in zijn nieuw film Adieu au langage: een experimenteel filmessay rond grote thema’s als liefde, kunst en filosofie. Hoe is dat?

Zoé Bruneau: „Godard had foto’s van ons gezien op de website van onze agent; we hebben daarna zijn assistent ontmoet voor een gesprek van twintig minuten. Die gesprekken zijn opgenomen op video. Die video’s heeft Godard bekeken en een paar maanden later hadden we een tweede gesprek, nu met hem zelf. Maar dat was geen echte auditie, we hebben over van alles en nog wat zitten praten, over het leven in het algemeen.

„Vooraf wisten we alleen dat de film zou gaan over een man, een vrouw en een hond. Later heeft hij van die man en die vrouw twee verschillende stellen gemaakt. We wisten ook dat hij de film in 3D wilde maken. En hij vroeg of we geen bezwaar hadden tegen de naaktscènes. Maar verder wisten niks. Pas toen we waren uitgekozen kregen we een heel dik scenario te lezen. De film wekt de indruk te zijn geïmproviseerd, maar het meeste stond al in dat script. Er zat wel een enorm lange tijd tussen het moment waarop hij ons het script overhandigde en de eerste draaidag: twee jaar.”

Geen gewoon script

Héloïse Godet: „Dat was geen gewoon script, want het had zowel pagina’s tekst als pagina’s met beelden. Sommige beelden had hij al gedraaid, nog voordat hij met acteurs begon te werken. Hij had ook foto’s van ons in scènes geplakt, soms met onze hoofden op andere lichamen geplakt. Met een zwart potlood had hij al precies het kapsel aangegeven dat hij wilde zien.

„De meeste scènes zijn in Godards eigen huis gedraaid, in het plaatsje Rolle, in de buurt van Genève. De gehele crew bestond uit drie personen: Godard en twee assistenten. En dan waren er meestal twee acteurs tegelijk op de set. En dat was alles. Geen kostuumafdeling, geen make-up. Soms gaf hij me voor een scène een trui uit zijn eigen kast, of zijn eigen sloffen.”

Zoé Bruneau: „Hij legt nooit uit wat zijn bedoeling is. Hij spreekt ook nooit met je over jouw personage, over hoe jouw personage zich voelt in een bepaalde scène. Dat is jouw werk, zegt hij dan. Veel van de teksten die we moeten uitspreken zijn afkomstig uit literaire en filosofische werken. Soms stond erbij waar een citaat vandaan kwam, vaak ook niet. Maar door het taalgebruik weet je dat het niet gaat om een doorsnee regeltje tekst. Als je dan gaat zoeken op internet kun je de bron meestal wel achterhalen.”

‘Wees harig’

Héloïse Godet: „Hij liet ons ook weleens een abstract schilderij zien, en dan zei hij tegen een van ons: dat is jouw personage. Hij wilde veel meer dat we nadachten over onze fysieke gedrag, en hoe we op elkaar reageerden, dan over de psychologie.”

Zoé Bruneau: „Veel scènes zijn naakt. Ik denk dat hij de mens in zijn meest pure vorm wilde laten zien. Naakt is het meest natuurlijke wat er bestaat. Het enige wat hij er van tevoren over heeft gezegd is dat hij niet wilde dat we ons zouden scheren. Elke vrouw is tegenwoordig helemaal haarloos, dat vindt hij niks. Hij zei: ‘Een naakte vrouw is een vrouw met haar! Wees harig! Zo is de mens gemaakt.’

„Zijn blik is heel mannelijk, hij is een heel mannelijke man. Maar hij kijkt nooit op een seksuele manier naar het vrouwelijk lichaam. Zijn blik is wel sensitief en sensueel, maar niet seksueel. Daardoor kun je je volledig vrij voelen in de naaktscènes.

„Na afloop van het draaien hebben we geen contact meer met hem gehad. Godard is altijd helemaal gericht op de toekomst, op zijn volgende film. Hij wil niet iemand zijn van het verleden, van de nouvelle vague. Hij leeft volledig in het heden en de toekomst en heeft geen enkele belangstelling voor zijn eigen verleden. Adieu au langage ligt voor hem alweer in het verleden. Dat is gedaan. Als we hem nu zouden tegenkomen, zou hij vriendelijk zijn, maar is er geen echte band meer.”

Heloïse Godet: „Ik heb hem nog een verjaardagskaart gestuurd en ook een nieuwjaarskaart. Ik zou graag contact willen houden. Maar ik verwacht geen antwoord. Hij zal je echt niet sms’en om te vragen hoe het met je gaat.”