Wordt-ie het wel of wordt-ie het niet?

Michael van Praag wil voorzitter worden van de wereldvoetbalbond. Het is tijd voor minder negatieve associaties, als het om de bond gaat. Maar hoe versla je Sepp Blatter, die nu al de steun heeft van alle Aziatische en Afrikaanse landen?

Michael van Praag tijdens Nederland - Mexico november vorig jaar in de Amsterdam Arena. Foto ANP
Michael van Praag tijdens Nederland - Mexico november vorig jaar in de Amsterdam Arena. Foto ANP

Hij had gewacht op anderen, in de hoop dat er een „geloofwaardige kandidaat zou opstaan”. Maar dat gebeurde niet. Kerst naderde, Michael van Praag werd onrustig. Het idee begon te groeien, hij sprak erover met een paar mensen. „Toen ben ik ervoor gegaan.” Solliciteren op de belangrijkste baan in het voetbal, president van wereldvoetbalbond FIFA.

Deze week verstuurt hij zijn officiële kandidaatstelling. Nog net op tijd zal de brief binnenkomen bij het hoofdkantoor van de FIFA in Zürich, de deadline voor de kandidaatstelling is morgen. Michael van Praag – ex-voorzitter van Ajax (1989-2003), sinds 2008 voorzitter van de KNVB en lid van het uitvoerend comité van de Europese voetbalbond UEFA – is in één klap de belangrijkste uitdager van Sepp Blatter voor het presidentschap. Hij heeft nog vijf maanden om stevig te lobbyen. Eind mei volgt de stemming door de 209 aangesloten lidstaten, die allemaal evenveel stemrecht hebben – van Noord-Korea tot Afghanistan.

Het is een sollicitatie bij gebrek aan een sterke oppositie. Sepp Blatter daagde maandag in een interview met CNN de UEFA nog uit om met een serieuze kandidaat te komen. „Ze (Europese bonden) hebben niet de moed om er zelf in te stappen. Maar laat mij dan mijn werk doen en behandel me met respect.” Diezelfde avond maakte Van Praag zijn kandidatuur bekend.

Zo kan het niet langer, vindt hij

Verantwoordelijkheid nemen, daar draait het om in de ogen van de 67-jarige voorzitter van de Nederlandse voetbalbond. In zijn ogen kan de FIFA niet langer zo worden bestuurd, met de verdenkingen van corruptie en de veel bekritiseerde toewijzing van de WK’s aan Rusland (2018) en Qatar (2022). De Amerikaanse jurist Michael Garcia, voorzitter van FIFA’s ethische commissie, trad vorige maand terug. Hij kon zich niet vinden in de omgang met zijn onderzoeksrapport naar de toewijzing van de WK’s. Garcia laakte „het gebrek aan leiderschap” bij de FIFA.

Vandaag geeft Van Praag toelichting op een persconferentie in het Olympisch stadion in Amsterdam. Ook zal hij dan bekendmaken welke vijf bonden hij bereid heeft gevonden zijn kandidaatstelling te steunen. Dat is een minimale vereiste om mee te doen aan de verkiezing.

Tijd voor een nieuwe FIFA

Zijn kandidaatstelling komt niet uit het niets. Een aanval afgelopen zomer op een FIFA-congres ging eraan vooraf. Het WK stond op het punt van beginnen toen Van Praag zijn kans greep in het bijzijn van Blatter. De president van de wereldvoetbalbond was „te veel het gezicht geworden van alle negatieve associaties die de FIFA oproept”, zei Van Praag. „Het is tijd voor een nieuwe FIFA met een nieuwe president.”

Muisstil bleef het de afgelopen maanden rond het bondsbureau in Zeist. De KNVB liet niet los naar welke kanshebber de voorkeur uitging. Blatter niet, die fout zou Van Praag niet nog eens maken na diens verkiezing in 2011. De Jordaanse prins Ali Bin al-Hussein, vicepresident van de FIFA, wierp zich op. Deze maand kwam daar de Franse oud-voetballer David Ginola bij. En er is de Fransman Jérome Champagne, de voormalige rechterhand van Blatter, die door liet schemeren moeite te hebben met het verkrijgen van de steun van vijf bonden.

Blatter verslaan, kan dat eigenlijk?

Het zijn in de ogen van de KNVB geen namen die het Blatter moeilijk kunnen maken. Maar maakt Van Praag wel een kans? Het is bijna onmogelijk de 78-jarige Zwitser te verslaan, met zijn sterke positie in de kleine landen. „Hij strooit daar met ontwikkelingsgelden. Dat ga je als kleine bond niet zomaar opgeven”, zegt Frank van Eekeren, onderzoeker op het gebied van sportbestuur aan de Universiteit Utrecht.

Het is vrijwel zeker dat de voetbalbonden in de Aziatische en Afrikaanse landen (respectievelijk 47 en 54 leden) op Blatter zullen stemmen bij zijn herverkiezing, zo lieten zij weten. Ook de elf bonden die onder de federatie van Oceanië vallen beloofden steun voor Blatters vijfde termijn. Dat brengt het aantal stemmen voor Blatter al op minimaal 112 van de 209 – een meerderheid. Hoe kan Van Praag het blok van de Blatter-stemmers doorbreken?

Ten eerste moet de Europese voetbalfederatie UEFA (met 54 bonden) unaniem achter de Amsterdammer gaan staan, zegt Van Eekeren. „Zo krijg je een serieuze oppositierol.” En dan moet hij om zich heen gaan kijken. „Misschien een alliantie aangaan met de Jordaanse prins. En uiteindelijk kijken wie daar het beste uitkomt.” Via het winner takes it all-principe: degene die van de uitdagers het hoogste scoort zou alle stemmen moeten krijgen.

Onderschat Van Praag niet, zegt Van Eekeren. Hij heeft in diverse ontwikkelingslanden een goede reputatie opgebouwd met het programma World Coaches van de KNVB, waarbij voetbalcoaches worden opgeleid. En als UEFA-bestuurslid heeft hij een groot netwerk. Van Eekeren: „Maar hij zal het op een nette manier willen doen. En dat gaat hem stemmen kosten.”