VSB Poëzieprijs: dit schreef NRC over de genomineerden

De genomineerden voor de VSB Poezieprijs, van links naar rechts: Alfred Schaffer, Sasja Janssen, Piet Gerbrandy, Peter Verhelst en Hester Knibbe.
De genomineerden voor de VSB Poezieprijs, van links naar rechts: Alfred Schaffer, Sasja Janssen, Piet Gerbrandy, Peter Verhelst en Hester Knibbe. Illustratie Paul van der Steen

Vanavond wordt voor de 21ste keer de VSB Poëzieprijs uitgereikt, een van de belangrijkste Nederlandse poëzieprijzen. Dit schreef NRC Handelsblad over de genomineerden.

Shortlist VSB Poëzieprijs

Vlinderslag - Piet Gerbrandy

In dit werk Gerbrandy opnieuw een staalkaart van zijn virtuoze kunnen. Lyriek, prozagedichten, een poëticale discussie uit de klassieke oudheid, en per pagina een regel nuchter commentaar op wat de samenleving bezielt.
4 ballen
Oordeel NRC Handelsblad:

‘Gerbrandy blijft verbazen, maar voor lezers kan het te veel van het goede zijn. In Vlinderslag staan rake, elegant verwoorde uitspraken over de kus, maar heuse liefdeslyriek is bij Gerbrandy niet te vinden.’

Ik trek mijn species aan - Sasja Janssen

Het ‘jonkie’ van het genomineerde gezelschap maakt kans met haar derde bundel.
4 ballen
Oordeel NRC Handelsblad:

‘Janssen past stevig thuis in het genomineerde gezelschap, al was het maar door haar volstrekt eigen idioom. [..] Zeventig pagina’s lang is de dichter in brekende, breekbare taal op zoek naar zichzelf. En als lezer kun je niet anders dan mee zoeken.’

Wij, totale vlam - Peter Verhelst

Bundel waarin de kersvers winnaar van de Herman de Coninckprijs 2015 aan de haal gaat met grote thema’s als vergankelijkheid, ruimte, tijd, geluk en liefde.
4 ballen
Oordeel NRC Handelsblad:

‘Als lezer word je ook voortdurend aangesproken, is het niet letterlijk, dan in beelden. [..] Een man staat in het water te kijken naar een vrouw, stelt Verhelst, en dan zet hij dit simpele gebeuren in brede penseelstreken neer. [..] Het is tedere lyriek over tedere dingen.’

Archaïsch de dieren - Hester Knibbe

Vergankelijkheid, kwetsbaarheid, verlies en dood zijn kernthema’s in de poëzie van Knibbe, maar steeds weer in andere, bij voorkeur minder of niet abstracte termen.
4 ballen
Oordeel NRC Handelsblad:

‘[Knibbe probeert] zich te verzoenen met de hinderlagen in het leven. Ze doet dat in volmaakt beheerste lyriek, waarin niet naar woorden lijkt te zijn gezocht. Ieder vers is verwonderlijk reflectief. En bijna terloops is er dan zo’n overrompelend klassiek gedicht als het hierboven afgedrukte ‘Ja’. Zulke poëzie verdient een prijs.’

Mens Dier Ding - Alfred Schaffer

Met deze bundel schreef Schaffer een epos waarin alle denkbare verhaalregisters worden opengetrokken. Van tere lyriek, naar nuchtere straattaal, van cultureel fijnzinnig naar oorlogszuchtig.’
5 ballen
Oordeel NRC Handelsblad:

‘De stijl is alledaags lyrisch, en zoals in Schaffers eerdere bundels lijken de teksten niet bedacht of verzonnen, maar simpelweg genoteerd. Het resultaat oogt in eerste instantie als een stapel scherven, maar na ruim 130 pagina’s laten die zich aaneenlijmen – al zal de interpretatie per lezer verschillen. Dat Mens Dier Ding ook over de kwetsbaarheid van eigentijdse asielzoekers gaat, wordt bij herlezing zonneklaar.’

Strijd tussen Schaffer en Knibbe

Het deed volgens de jury van de VSB Poëzieprijs, onder voorzitterschap van NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch, ‘pijn’ om van 107 ingezonden dichtbundel tien te maken. En de shortlist van vijf zorgde ‘voor werkelijke spanning binnen de jury’.

‘Het aanbod was ook riant’ schrijft Arie van den Berg, poëzierecensent voor de Boekenbijlage van NRC Handelsblad. En vele gevestigde dichters zijn afgevallen, ‘zoals Armando, H.H. ter Balkt, Remco Campert, Judith Herzberg en K. Schippers’:

‘Hoewel de jury van mening is dat het nieuwe werk de faam van deze dichters bevestigt, kreeg geen van hun bundels een nominatie. Ook het jonge talent, ‘met een eerste of tweede bundel van een verbluffend niveau’, kwam niet over de drempel.’

Van den Berg ziet twee grote kanshebbers voor de poëzieprijs:

‘Het zou me verbazen als de VSB Poëzieprijs 2015 niet aan Alfred Schaffer wordt uitgereikt. [..] Bij het verschijnen van deze bundel noemde ik het boek een gebeurtenis in de poëzie, en dat vind ik nog steeds. [..] Mocht Schaffer niet winnen, dan hoop ik op een bekroning van Archaïsch de dieren.’

De VSB Poëzieprijs wordt vanavond rond 22:00 uitgereikt.