Tennistoernooien, luxe diners en golfuitjes

Ordina probeerde volgens het tv-programma Zembla ambtenaren bij ICT-aanbestedingen te beïnvloeden.

Minister Ivo Opstelten (VVD, Veiligheid en Justitie) start een onderzoek naar de integriteit van ambtenaren. Aanleiding is de berichtgeving van tv-programma Zembla dat ambtenaren tegen de regels in uitnodigingen voor sportevenementen, luxe diners en golfuitjes hebben aangenomen van ICT-leverancier Ordina. Als er sprake is van strafbare feiten, zal het ministerie aangifte doen.

Ordina probeerde tussen 2005 en 2010 overheidsfunctionarissen te beïnvloeden in de hoop opdrachten binnen te halen. Dat concludeert Zembla op basis van een grote hoeveelheid interne documenten en e-mails die het in handen heeft.

Het tv-programma dat vanavond wordt uitgezonden geeft het beeld dat Ordina bewust probeerde ambtenaren gunstig te stemmen om zo aanbestedingen te winnen. Op haar beurt houdt de overheid zich niet aan haar eigen aanbestedingsregels. Volgens de wet mogen ambtenaren namelijk geen cadeaus van meer dan 50 euro aannemen. Toch gingen zij in op uitnodigingen voor sportevenementen, luxe diners en golfuitjes, laat Zembla zien.

Ordina-medewerkers van de afdeling ‘public’, die gaat over opdrachten bij de overheid, deden van alles om de gunfactor van ambtenaren op te krikken. Zo kreeg een medewerker van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) in 2008 een speciale vip-behandeling: ze werd per helikopter vervoerd naar het Ordina Open tennistoernooi. Daarop vroeg de vrouw of Ordina een bedrijfsuitje voor haar hele afdeling wil financieren. De IND zou daarvoor geen geld hebben. Een jaar later was de hele afdeling te gast bij het toernooi in Rosmalen.

Bij de IND werkte destijds een medewerker die werd ingehuurd door Ordina om „de IND-top bewerken en intelligence verzamelen”. Via hem kreeg Van L. vragen toegespeeld die IND zou stellen in een gesprek over de aanbesteding. Een dag later haalde Ordina de opdracht voor 60 miljoen euro binnen. Het ICT-systeem viel overigens 30 miljoen duurder uit dan gepland. De bewuste IND-medewerker is tegenwoordig manager op het ministerie van Veiligheid en Justitie.

Ook organiseerde Ordina in 2008 een besloten golfdag met korpschefs, een officier van justitie en directieleden van Ordina, afgesloten met een diner in chique restaurant in Bosch en Duin. Daarvoor was een budget van 16.000 euro, waarvan 3.000 euro voor een ‘Ordina-uitrusting’.

„De top van de politie kan ons tijdens speeldagen vele uren van informatie voorzien en de gunfactor wordt verhoogd”, staat in een interne e-mail. Een van de hoofdgasten op de golfbaan, tegenwoordig in dienst bij het Openbaar Ministerie, zegt dat het uitje „in zijn privétijd” heeft plaatsgevonden. Deskundigen in de uitzending van Zembla zeggen dat dat geen verschil maakt.

Het beïnvloeden van potentiële overheidsklanten leek een belangrijke taak van verkoopmedewerkers. Zo stuurde commercieel directeur Van L. het personeel naar de cursus ‘psychologie van de beïnvloeding’. In een speciale database legde Ordina vast hoeveel invloed een ambtenaar heeft op een beslissing.

Overheidsmedewerkers kregen ook een label: negatief, neutraal of sponsor. Een anonieme oud-medewerker zegt tegen Zembla dat een sponsor iemand is „waar je gemakkelijk binnen kunt komen en die zijn best ervoor doet om jou als leverancier te krijgen”.