‘Inburgeringsplicht niet voor mensen die al 5 jaar verblijfsstatus hebben’

Het rapport Inburgering Getoetst in 2004.
Het rapport Inburgering Getoetst in 2004. Foto ANP / Toussaint Kluiters

Nederland mag mensen uit het buitenland die nu al langer dan vijf jaar hier wonen niet verplichten tot het afleggen van een inburgeringsexamen. De inburgeringsplicht vervalt voor deze gesloten groep, zo staat in een advies van de advocaat-generaal van het Europese Hof van Justitie in Luxemburg.

Advocaat-generaal Maciej Szpunar publiceert zijn advies naar aanleiding van een klacht van een Amerikaanse vrouw die sinds 2002 hier woont en een Nieuw-Zeelandse vrouw die in 2000 naar Nederland kwam. Beiden hadden al jaren een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd en genoten de status van langdurig ingezetene van de EU.

Beroep tegen boete

De vrouwen dreigden na de invoering van de inburgeringsplicht een boete te krijgen als zij niet alsnog een examen zouden halen, schrijft hun advocaat Jeremy Bierbach. Daar zijn zij tegen in beroep gegaan. Bierbach:

“Zij wilden niet per se Nederlands burger worden. Ze hadden al een status waar ze hier veel mee konden. Toen werden zij verplicht om aan de inburgeringsplicht te voldoen. Ze voelden zich weggepest en overwogen om weg te gaan, terwijl ze hier hun leven, werk, vrienden en geliefde hadden.”

De advocaat-generaal is van mening dat de inburgeringsplicht niet mag gelden als voorwaarde om de status van langdurig ingezetene te behouden. Het opleggen van integratiemaatregelen is niet in strijd met Europese richtlijnen, maar moet wel “uitsluitend beogen de langdurig ingezetene aan te sporen om deel te nemen aan het economische en sociale leven van het land van verblijf”. Een boete voor niet-naleving zou dan ook onevenredig zijn, stelt Szpunar.

Uitspraak over paar maanden

In Nederland geldt voor nieuwkomers sinds 2007 een inburgeringsplicht. Ook mensen die van elders komen en de Nederlandse nationaliteit willen verwerven en ook degenen die de status van langdurig ingezetenen willen genieten, moeten tegenwoordig inburgeren.

De kans is aanzienlijk dat het EU-hof het advies van zijn juridisch adviseur Szpunar overneemt, zegt onze NRC-redacteur Mark Beunderman. De rechter doet dat in ongeveer 80 procent van de gevallen, maar kan ook kiezen om van het advies af te wijken. De uitspraak van het hof laat waarschijnlijk nog een paar maanden op zich wachten.