‘In Polen is Winnie de Poeh verboden. Omdat hij homo is’

Dat schreef Christiaan Weijts vorige week in zijn column in nrc.next

illustratie Robin Héman
illustratie Robin Héman

De aanleiding

Het vrije woord in kinderboeken staat onder druk, schreef Christiaan Weijts vorige week in zijn column in nrc.next. Door christelijke scholen die boeken met magie verbieden bijvoorbeeld. Schokkend, noemde hij deze ‘kolderieke zelfcensuur’. En de schrijver gaf nog een voorbeeld: „In Polen is Winnie de Poeh verboden. Omdat hij homo is.”

Echt? We gaan checken of Winnie de Poeh werkelijk niet welkom is in Polen.

Waar is het op gebaseerd?

Weijts laat weten dat hij doelt op de kwestie in het dorpje Tuszyn (ruim 7.000 inwoners). Verschillende media, waaronder nrc.nl, schreven in november 2014 dat een afbeelding van Winnie de Poeh uit dit dorp was verwijderd. Weijts bedoelt niet dat er een landelijk verbod op Winnie de Poeh is. „Zo ver is het gelukkig nog niet, dus moet je dat zinnetje lezen als ‘ergens in Polen’.” En dat is al erg genoeg, voegt hij eraan toe.

En, klopt het?

Ter geruststelling: er is inderdaad geen landelijk verbod in Polen op Winnie de Poeh. Sterker nog, in de Poolse hoofdstad Warschau is er een straat vernoemd naar de voluptueuze beer.

Maar hoe zit het dan met het dorpje Tuszyn? Daar speelde wel iets rond Winnie de Poeh. Verschillende media schreven in november dat Winnie daar verwijderd was. Raadsleden zouden de halfnaakte beer obsceen vinden. Het nieuws zorgde voor internationale reacties. Zo schreef burgemeester Brian Bowman van de Canadese stad Winnipeg, de stad waar Winnie de Poeh naar vernoemd is, in een tweet: „Dankzij Winnie de Poeh leren kinderen over vriendschap en aardig zijn, ik hoop dat hij dat nog jaren blijft doen.”

Het verhaal begon tijdens een raadsvergadering in Tuszyn. Laten we eens kijken wat daar echt werd gezegd. De vergadering is online terug te kijken en te lezen. De aanleiding was een zoektocht naar de naam van een nieuwe speeltuin. Raadslid Ewa Kotecka stelde voor om de speeltuin te vernoemen naar Winnie de Poeh. Maar dat idee zorgde voor nogal wat weerstand. Kotecka is namelijk naast raadslid ook de organisator van het jaarlijkse feest rond Winnie de Poeh in Tuszyn. Andere raadsleden vreesden dat de nieuwe speeltuin te veel op haar zou afstralen. Als alternatief opperden ze Mis Uszatek, een Poolse tekenfilmbeer. Die paste ook beter bij de regio, de animatiestudio die Mis Uszatek maakt komt uit de nabijgelegen stad Lódz. Raadslid Ryszard Cichy voegde daaraan toe: „En Mis Uszatek draagt tenminste nog een korte broek.”

Vanaf dat moment ontspoorde de raadsvergadering een beetje. Er ontstond discussie over de mannelijkheid van Winnie de Poeh. Er werd gesuggereerd dat Winnie hermafrodiet zou zijn en zowel mannelijke als vrouwelijke eigenschappen heeft. In de uiteindelijke stemming eindigden Winnie de Poeh en Mis Uszatek als mogelijke naam voor de speeltuin gelijk. Daarna verdween het onderwerp van de agenda en de speeltuin is voorlopig nog naamloos.

Alleen: die discussie werd groot nieuws. Cichy, het raadslid dat met zijn opmerking de vergadering deed ontsporen, reageerde later in Poolse media: „Mijn opmerking was gewoon een grap, omdat de discussie over de speeltuin zo lang duurde. Ik ben echt heel liberaal als het gaat om geslacht.”

Conclusie

Winnie de Poeh is niet verboden in Polen. Ook niet in het dorpje Tuszyn. Dat een speeltuin daar niet naar hem vernoemd werd, heeft niets te maken met de eventuele homoseksualiteit van de beer, maar hij was inzet van een politieke discussie. We beoordelen de bewering daarom als onwaar.

Ook een bewering zien langs komen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt