In de verkiezingscampagne is het moslimgeweld geen thema

Volgende maand gaat Nigeria naar de stembus. Terwijl Boko Haram het noordoosten van het land terroriseert, wijst geen politicus een schuldige aan van het bloedvergieten. Waarom niet?

Sinds Boko Haram in 2002 werd opgericht, presenteerde het zich als een beweging die de zuivere islam voorstaat. Vaak wordt de naam Boko Haram vertaald als ‘westers onderwijs is een zonde’ maar de volledige naam luidt jama'atu ahli s-sunna li-d-da'awati wa-l-jihad, Arabisch voor ‘zij die zich toewijden aan het propageren van de leer van de profeet en de jihad’.

Sinds 2009 probeert de beweging met geweld een islamitische staat te stichten in Nigeria, geregeerd door de sharia. Mensenrechtenorganisaties schatten dat de strijd van de beweging aan meer dan 20.000 Nigerianen het leven heeft gekost.

Toch is islam geen thema aan de vooravond van de verkiezingen op 14 februari, een strijd die wordt gedomineerd door zittend president Goodluck Jonathan (een christen uit het zuiden) en Mohammadu Buhari, een moslim uit het noorden. Geen enkele politicus in Nigeria riep moslims ter verantwoording voor de terreur van Boko Haram. Geen enkele politicus gaf de islam of de Koran de schuld van het bloedvergieten. Niet één.

‘Niemand is hier zo dom om de islam de schuld te geven’

Het zou politieke zelfmoord betekenen in Nigeria, om de islam de schuld te geven van het geweld. Dat zegt Akin Osuntokun. Hij is de huidige politiek adviseur van zittend president Goodluck Jonathan en adviseerde eerde ook president Olusegun Obasanjo (1999-2007). „Geen politicus is zo dom om de islam te demoniseren. Islam is hier niet de schuldige. Het probleem ligt hier bij de interpretatie van de Koran door een bloeddorstige beweging”, zegt Osuntokun, behalve spindoctor ook columnist voor de krant This Day.

Uit het geweld van radicale islamitische groeperingen is in Nigeria niet de politieke munt te slaan zoals extreem-rechtse groeperingen in Europa doen sinds 11 september, de dood van Theo van Gogh en de aanval op het satirische tijdschrift Charlie Hebdo. „Moslims en christenen zijn hier te veel met elkaar verweven. We trouwen met elkaar, we komen elkaar tegen op de werkvloer. We hebben religieuze co-existentie”, zegt Osuntokun. „Ik geloof wel dat oppositiekandidaat Buhari profiteert van de aanvallen.” Elke aanslag bewijst de zwakte van de zittende president. Buhari beloofde een jaar geleden amnestie aan leden van Boko Haram, zoals president Jonathan amnestie gaf aan de militanten in de zuidelijke oliedelta, zijn machtsbasis.

‘Niet religie scheidt ons, maar etniciteit, hebzucht en geld’

Nigeria is een koloniale creatie. De Britten brachten in 1904 niet alleen twee van hun protectoraten in West-Afrika ineen, moslims in het noorden en christenen in het zuiden, maar ook talloze koninkrijken en 250 verschillende stammen. De staat werd vanaf de onafhankelijkheid in 1960 afwisselend geleid door moslims én christenen.

De radicalisering van de islam in het noorden gaat gepaard met de onstuitbare groei van pinksterkerken en traditioneel christelijke kerken in het zuiden van het land. Maar ook religieuze leiders waken voor opruiende toespraken. „We bidden voor de slachtoffers van terreur. Maar er is ook een duidelijk begrip dat we islam nooit gelijk mogen schakelen aan terreur”, zegt Sloa Adeola, predikant bij de kerk van This Present House in Lagos. „Europese landen zijn gesticht in christelijk waarden, terwijl wij al decennia mede geregeerd worden door moslimleiders. Niet religie verdeelt ons, maar etniciteit, hebzucht, geld. Als de president Goodluck Jonathan islam de schuld zou geven van al die problemen, zou hij de verkiezingen verliezen.”