Van Praag gaat ongelijke strijd aan met FIFA-baas

Michael van Praag (KNVB) neemt het op tegen Sepp Blatter in race die gelopen lijkt.

Dan doet hij het zelf maar. Hij had gewacht op anderen, in de hoop dat er een „geloofwaardige kandidaat zou opstaan”. Maar dat gebeurde niet. Kerst naderde. Michael van Praag werd onrustig. Het idee begon te groeien, hij sprak erover met een paar mensen. „Toen ben ik er voor gegaan.” Solliciteren op de belangrijkste baan in het voetbal, president van wereldvoetbalbond FIFA.

Vandaag verstuurt hij zijn officiële kandidaatstelling. Net op tijd zal de brief bij het hoofdkantoor van de FIFA in Zürich binnenkomen, de deadline voor de kandidaatstelling is donderdag. Michael van Praag, die lid is van het uitvoerend comité van de Europese voetbalbond UEFA, is in één klap de belangrijkste uitdager van Sepp Blatter voor het presidentschap. Hij heeft nog vijf maanden om stevig te lobbyen. Eind mei volgt de stemming door de 209 aangesloten lidstaten, die allemaal evenveel stemrecht hebben – van Noord-Korea tot Afghanistan.

Het is een sollicitatie bij gebrek aan een sterke oppositie. Blatter daagde gisteren nog in een interview met CNN de UEFA uit om met een serieuze kandidaat te komen. „Ze [Europese bonden] hebben niet de moed om er zelf in te stappen. Maar laat mij dan mijn werk doen en behandel me met respect.” Dezelfde avond maakte Van Praag zijn kandidatuur bekend.

Imagoschade

Verantwoordelijk nemen, daar draait het om in de ogen van de 67-jarige voorzitter van de Nederlandse voetbalbond. Verantwoordelijkheid omdat het in zijn ogen niet langer kan hoe de FIFA nu bestuurd wordt, met de verdenkingen van corruptie en de veel bekritiseerde toewijzing van de WK’s aan Rusland (2018) en Qatar (2022). Met schrijnend imagoschade tot gevolg. De Amerikaanse jurist Michael Garcia, voorzitter van FIFA’s ethische commissie, trad vorige maand terug uit onvrede over de omgang met zijn onderzoeksrapport naar de toewijzing van de WK’s. Hij laakte „het gebrek aan leiderschap” bij de FIFA.

Tijd voor verandering. „Daarom vind ik, mede omdat wij de oprichter van de FIFA zijn, verantwoordelijkheid moeten nemen”, zegt Van Praag in een video op de website van de voetbalbond. Nederland was in 1904 een van de zeven voetbalbonden die de FIFA begon. Morgen geeft hij toelichting op een persconferentie in het Olympisch stadion in Amsterdam en zal hij ook bekend maken welke vijf bonden hij bereid heeft gevonden zijn kandidaatstelling te steunen. Dat is een minimale vereiste om mee te doen eind mei bij de verkiezing.

Zijn kandidaatstelling komt niet uit het niets. Een onverbiddelijke aanval afgelopen zomer op een FIFA-congres in São Paulo ging eraan vooraf. Het WK staat op het punt van beginnen als Van Praag zijn moment pakt in het bijzijn van Blatter zelf. De president van de wereldvoetbalbond is „te veel het gezicht geworden van alle negatieve associaties die de FIFA oproept”, zegt Van Praag. „Het is tijd voor een nieuwe FIFA met een nieuwe president”, vertelt hij zijn toehoorders.

Muisstil bleef het de afgelopen maanden rond het bondsbureau in Zeist. De KNVB liet niet los welke kanshebber zij zou steunen. Blatter niet, die fout zou Van Praag niet nog eens maken na de verkiezing in 2011. De Jordaanse prins Ali Bin al-Hussein, vicepresident van de FIFA, wierp zich op. Deze maand kwam daar de Franse oud-voetballer David Ginola bij. En er is de Fransman Jérome Champagne, de voormalige rechterhand van Blatter, die door liet schemeren moeite te hebben met het verkrijgen van de steun van vijf bonden.

Bijna onmogelijk

Het zijn in de ogen van de KNVB geen namen die het Blatter moeilijk kunnen maken. Maar maakt Van Praag zelf wel een kans? Het is bijna onmogelijk de 78-jarige Zwitser te verslaan, met zijn sterke positie in de kleine landen. „Hij strooit daar met ontwikkelingsgelden. Dat ga je als kleine bond niet zomaar opgeven”, zegt Frank van Eekeren, onderzoeker op het gebied van sportbestuur aan de Universiteit Utrecht.

Het is vrijwel zeker dat de voetbalbonden in de Aziatische en Afrikaanse landen (respectievelijk 47 en 54 leden) op Blatter zullen stemmen bij zijn herverkiezing, zo maakten zij reeds kenbaar. Ook de elf bonden die onder de federatie van Oceanië vallen beloofden onlangs steun voor Blatters vijfde termijn. Dat brengt het aantal stemmen voor Blatter al op minimaal 112 van de 209 – een meerderheid.

Hoe kan Van Praag het blok van de Blatter-stemmers doorbreken? Ten eerste moet de Europese voetbalfederatie UEFA (met 54 bonden) unaniem achter de Amsterdammer gaan staan, zegt Van Eekeren. „Zo krijg je een serieuze oppositierol. Dan moet hij om zich heen gaan kijken, misschien moet hij een alliantie aangaan met de Jordaanse prins en uiteindelijk kijken wie daar het beste uitkomt.” Via het winner takes it all-principe: degene die van de uitdagers het hoogste scoort zou alle stemmen moeten krijgen.

Onderschat Van Praag niet, zegt Van Eekeren. Hij heeft in diverse ontwikkelingslanden een goede reputatie opgebouwd met het programma World Coaches van de KNVB, waarbij voetbalcoaches worden opgeleid. En als UEFA-bestuurslid heeft hij een groot netwerk. Van Eekeren: „Maar hij zal het op een nette manier willen doen. Dat gaat hem stemmen kosten.”