Symbolische nederlaag voor IS

Strijd om Syrische grensstad Kobani was belangrijke test voor strategie van internationale coalitie.

Koerden vieren de overwinning in de Syrische stad Kobani.
Koerden vieren de overwinning in de Syrische stad Kobani. Foto EPA

Na 131 dagen van gevechten hebben Koerdische milities gisteren de Syrische grensstad Kobani volledig heroverd op strijders van de Islamitische Staat (IS). Dat hebben Koerdische functionarissen en activisten van het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten gezegd.

Via sociale media verspreidden Koerden gistermiddag foto’s van mannelijke en vrouwelijke peshmerga’s in Kobani die de overwinning vieren. Bij het vallen van de nacht klonken vanuit de stad geweerschoten om de val van de stad in te luiden.

„Ik kan de vlag van [de Koerdische militie] YPG zien wapperen boven Kobani”, zei Tevfik Kanat, een Turkse Koerd die na berichten over de bevrijding samen met honderden anderen naar de grens was gegaan. „Mensen dansen en zingen, er is vuurwerk. Iedereen voelt een enorme opluchting”, zei hij tegen persbureau Reuters.

De val van de stad is een belangrijke overwinning voor de Koerden. Hoewel Kobani – een relatief kleine stad waar voor de oorlog 45.000 mensen woonden – beperkte strategische waarde heeft, kreeg de strijd grote symbolische betekenis. Mede door de massale aandacht van internationale media, die de strijd op de voet volgden vanaf de heuvels aan de Turkse kant van de grens.

Voor beide zijden kreeg de strijd grote publicitaire waarde. IS wilde zijn imago van machtige, onbevreesde terreurbeweging bestendigen om nieuwe rekruten te werven. Voor de Koerden groeide Kobani uit tot het brandpunt van een heroplevend nationalisme en een gevoel van eenheid onder de notoir verdeelde Koerden. Milities van Syrische Koerden vochten zij aan zij met strijders van de verboden Turks-Koerdische arbeiderspartij PKK en peshmerga’s uit Irak.

In september ontvluchtten tienduizenden mensen halsoverkop de stad nadat IS een offensief had gelanceerd waarbij het honderden dorpjes in de omgeving had veroverd. Daarna begon een lange, slepende strijd om de stad die aan zeker 1.600 mensen het leven heeft gekost, onder wie 1.196 jihadisten, aldus het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten.

Aanvankelijk werd de stad verdedigd door milities van Syrische Koerden, maar die dreigden de strijd te verliezen. Turkije weigerde versterkingen door te laten, maar na zware internationale druk lieten de Turken Iraakse peshmerga via Turks grondgebied naar Kobani reizen.

Luchtaanvallen

De strijd om Kobani werd een belangrijke test voor de Amerikaanse strategie om IS te bestrijden met een combinatie van luchtaanvallen en lokale troepen. Ondanks maanden van bombardementen, die tot grote verliezen leidden, bleef IS versterkingen sturen naar de stad in een poging te bewijzen dat de Amerikaanse strategie gedoemd was om te mislukken.

Het Pentagon kon gisteren niet bevestigen dat de strijd om Kobani gestreden is. Een woordvoerder zei dat de Koerden aan de winnende hand zijn en 90 procent van de stad controleren. Maar: „De strijd gaat door”.

De val van Kobani volgt op dagen van zware bombardementen door de internationale coalitie. Van alle bombardementen die de coalitie uitvoerde in Syrië was 80 procent gericht op doelen in en rond Kobani. Het Pentagon zei dat het zondag 17 luchtaanvallen had uitgevoerd binnen 24 uur.

De Amerikaanse generaal buiten dienst, John Allen, die de acties van de internationale coalitie coördineert, voorspelde in november dat IS „zichzelf zou spietsen” in Kobani. De val van de stad lijkt het gevolg van betere coördinatie tussen Koerdische strijders en de internationale coalitie. Maar sommige Koerdische activisten zeggen dat het een tactische terugtrekking van IS betreft en dat de extremisten zich kunnen hergroeperen.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry zei vorige week in Londen dat de helft van alle IS-commandanten is uitgeschakeld. In totaal zouden zesduizend IS-strijders zijn gedood. Hoewel de val van Kobani een zware tegenstag is voor IS, betekent dit niet dat het terreurbeweging op andere fronten ook onder druk staat. Volgens bronnen binnen de Syrische oppositie controleert IS nu meer gebied dan in augustus toen de VS en hun bondgenoten begonnen met een luchtoperatie tegen IS. Want behalve de Koerden heeft de internationale coalitie geen lokale partner in Syrië.