Redden wat er nog te redden valt

Investeerders staan erom bekend dat ze ‘hakken, slopen en verkopen’. Is dat de reden dat V&D op omvallen staat?

V&D wijt de slechte gang van zaken aan de markt. Mensen kopen meer online en komen minder in de winkelstraat.
V&D wijt de slechte gang van zaken aan de markt. Mensen kopen meer online en komen minder in de winkelstraat. Foto Boaz Timmermans

Er zijn simpele trucs voor eigenaren van bedrijven om snel aan geld te komen. Het verkopen en terughuren van bedrijfsbezittingen, zoals winkelpanden, doet het altijd goed en behoort dan ook tot het standaardrepertoire van private equity-maatschappijen.

Het consortium van investeerders dat Vendex KBB in 2004 overnam, paste die handigheid destijds ook toe. Als de winkelpanden van V&D niet waren verkocht om eenmalig cash te genereren, had de noodlijdende warenhuisketen nu niet met de eigenaren van de panden hoeven bakkeleien over een ‘huurpauze’ van vier maanden en een structurele huurverlaging.

Oersaaie naam

Even een stukje geschiedenis. Vendex KBB ontstond in 1999, toen het moederbedrijf van V&D (Vendex) het moederbedrijf van Bijenkorf en Hema (Koninklijk Bijenkorf Beheer, KBB) overnam. Het nieuwe concern had dan wel een oersaaie naam, maar talloze bekende winkelketens in portefeuille.

Wie, zeg, tien jaar geleden door een winkelstraat liep, struikelde over zaken van Vendex KBB: V&D, Hema, Bijenkorf, Hunkemöller, Claudia Sträter, America Today, Hans Anders, Prenatal, Perry Sport, Scapino, Kijkshop, Siebel, Dixons, It’s, Schaap & Citroen, M&S Mode.

In 2004 werd het detailhandelsconcern voor 1,4 miljard euro overgenomen door een consortium van Amerikaanse, Britse en Nederlandse investeerders onder leiding van KKR.

Tussen 2005 en 2010 werd het oude Vendex KBB, dat in 2006 werd omgedoopt in Maxeda, door de nieuwe eigenaren ontmanteld. Het ene na het andere bedrijf werd verkocht. Met wisselend succes. Ging Hema in 2007 voor 1,1 miljard euro naar het Britse Lion Capital, drie jaar later ving Maxeda slechts 70 miljoen voor V&D, dat in handen kwam van de Amerikaanse investeerder Sun Capital.

Weggegooid geld

Nu maakten de V&D-winkels al jaren geen winst, maar onder Sun ging het alleen maar nóg slechter. Het nettoverlies liep van een kleine 2 miljoen euro in 2010 op naar 7 miljoen in 2011, 19 miljoen in 2012 en 42 miljoen (op 619 miljoen omzet) in 2013. De cijfers over 2014 zijn er nog niet.

Inmiddels staat het water V&D aan de lippen. De ellende wordt mede afgewenteld op het personeel, de vastgoedeigenaren, leveranciers en banken. Zo moeten circa 5.000 werknemers 5,8 procent loon inleveren en krijgen de pandeigenaren vier maanden geen huur. De vakbonden beraden zich op juridische stappen tegen de eenzijdige looningreep.

V&D zelf wijt de slechte gang van zaken aan de markt. Mensen kopen meer online en komen minder in de winkelstraat, waardoor er aan de kassa minder geld binnenkomt.

Maar is dat het hele verhaal? Of is ook investeerder Sun medeschuldig aan de ontstane noodsituatie?

Als één investeerdersconsortium ervan kan worden beticht, dat het heeft gedaan waar private equity om bekendstaat – ‘hakken, slopen en verkopen’ – dan is het de club onder aanleiding van KKR geweest. De 1,4 miljard euro die destijds voor Vendex KBB is betaald, is intussen al 2,5 keer terugverdiend. En dan staan bouwmarkten Praxis en Formido nog te koop.

Sun daarentegen lijkt nog weinig aan V&D te hebben verdiend. De investeerder heeft zichzelf nog geen dividend uitgekeerd en de tientallen miljoenen euro’s die Sun in (make over-operaties van) V&D heeft gestoken, lijken weggegooid geld.

V&D had de problemen eerder moeten onderkennen en, bijvoorbeeld, winkels moeten sluiten. Nu worden in paniek maatregelen bedacht die de acute nood moeten lenigen. Redden wat er te redden valt. Maar hoe lang kan V&D hier nog mee doorgaan? En hoe lang staat Sun dat nog toe?