Olie, wapens en geld. Dáárom komen ze allemaal condoleren

Hoe afhankelijk zijn andere landen van het Saoedische regime? Ze hebben de olie nodig, of er wordt voor miljarden handel gedreven.

Voor China zijn goede relaties met Saoedi-Arabië belangrijk (de olie!)

De Chinese president Xi Jinping heeft de nieuwe Saoedische koning Salman alleen telefonisch zijn condoleances overgebracht. China stuurt mogelijk nog een aparte Chinese delegatie. Het zou niet verbazen als dat een zware delegatie wordt. China is de VS ondertussen gepasseerd als grootste olie-importeur ter wereld en Saoedi-Arabië is de op een na grootste leverancier van olie aan de Chinezen. Waar de VS erin zijn geslaagd de binnenlandse productie flink op te voeren, zijn de Chinese olievelden relatief klein. De Chinese economie wordt daardoor steeds afhankelijker van buitenlandse olie.

Voor de Verenigde Staten gaat het vooral om defensiesamenwerking

Waar grootmacht China de banden met Saoedi-Arabië goed wil houden vanwege de Saoedische olie, geldt dat voor de VS steeds minder. De Amerikanen slagen er door hun groeiende binnenlandse olieproductie steeds beter in zelfvoorzienend te worden. Om politiek-strategische redenen blijft Saoedi-Arabië onverminderd belangrijk voor de VS. Het sunnitische bewind vormt het natuurlijke regionale tegenwicht tegen het shi’itische regime in Iran, dat de VS al decennialang vijandig is gezind. Ook voelt het Saoedische bewind zich bedreigd door extremisten in binnen- en buitenland die niets moeten hebben van de Saoedische monarchie. Het land neemt dan ook deel aan de internationale coalitie die IS bombardeert in Syrië en Irak. Veelal gebeurt dat met gevechtsvliegtuigen die in de VS zijn gebouwd.

Voor Frankrijk is de oliehandel met Saoedi-Arabië van levensbelang

Saoedi-Arabië is een belangrijke handelspartner voor Frankrijk in het Midden-Oosten. De Fransen importeren jaarlijks voor zo’n zes miljard euro uit Saoedi-Arabië. Het gaat bijna uitsluitend om olie en petrochemische producten. Andersom exporteren de Fransen jaarlijks voor zo’n 3,5 miljard euro richting de Saoedi’s. Het belangrijkste exportproduct zijn civiele en militaire vliegtuigen en vliegtuigonderdelen.

Groot-Brittannië is voor de Saoedi’s een goede militaire partner

Op militair gebied willen de Saoedi’s niet helemaal afhankelijk worden van de Verenigde Staten. Daarom doen ze ook regelmatig zaken met andere landen, vooral met de Britten. De relaties gaan veel verder dan alleen wapenleveranties. De banden zijn altijd nauw geweest sinds Saoedi-Arabië begin vorige eeuw een Brits protectoraat was. Dat zorgt er mede voor dat het Verenigd Koninkrijk jaarlijks voor zo’n zes miljard euro naar Saoedi-Arabië exporteert en een van de grootste buitenlandse investeerders is in de Saoedische economie.

Ook voor Duitsland is wapenhandel aan Saoedi-Arabië belangrijk

Saoedi-Arabië is een belangrijke afnemer van Duits wapentuig. Zo stonden de Saoedi’s op het punt meer dan 200 Duitse Leopard II-tanks te kopen. Ook hebben ze interesse getoond in Duitse marineschepen en onderzeeboten. De Duitse krant Bild am Sonntag meldde afgelopen weekend dat de regering besloten heeft de wapenexport naar Saoedi-Arabië te stoppen. De toestand in de regio zou te instabiel zijn. De Duitse regering heeft het bericht niet bevestigd. Bondskanselier Merkel was afgelopen weekend niet bij de ceremonie in hoofdstad Riad. Ze zou ziek zijn geweest. Duitsland liet zich vertegenwoordigen door oud-president Christian Wulff. Voor olie is het land niet erg afhankelijk van Saoedi-Arabië. Duitsland importeert de meeste van zijn olie uit Rusland en Noorwegen en slechts een klein deel uit Saoedi-Arabië.

En Nederland? Ook voor ons gaat het om handel (ja, weer de olie)

In 2012 voerde Nederland voor 4,7 miljard euro in uit Saoedi-Arabië. Voor bijna 90 procent bestond die invoer uit ruwe olie. Dat was ruim 11 procent van de totale Nederlandse olie-invoer. Nederland exporteerde in 2012 voor 2,2 miljard euro naar Saoedi-Arabië. Het ging onder andere om chemische producten en kantoorapparaten. Ook zijn Nederlandse bedrijven actief bij de oliewinning in de Saoedische offshore-industrie. Het ministerie van Economische Zaken ziet behalve in de energiesector ook kansen voor Nederlandse bedrijven in waterbeheer, de medische sector, het onderwijs en de bouw- en infrastructuur. Zo bouwt het Nederlandse Strukton momenteel mee aan een nieuw metrosysteem in de Saoedische hoofdstad Riad. De Nederlandse wapenexport naar Saoedi-Arabië stelt weinig voor.