Geheime dienst Argentinië spil in zaak dode aanklager

President Kirchner wil de inlichtingendienst ontmantelen

De zaak rond de onder verdachte omstandigheden gestorven Argentijnse aanklager Alberto Nisman breidt zich uit tot in de bloedsomloop van de Argentijnse staat.

Gisteren kondigde president Cristina Fernández de Kirchner aan dat zij de nationale geheime dienst SI (Secretaría de Inteligencia) binnen drie maanden wil ontmantelen. Volgens Kirchners kabinetschef Jorge Capitanich zitten veiligheidsmensen met een agenda tegen Kirchner achter de mysterieuze dood van Nisman. In een toespraak op nationale televisie zei Kirchner dat ze een wetsvoorstel zal indienen voor het creëren van een nieuwe, transparantere geheime dienst. Het Congres moet nog instemmen met de oprichting.

Aanklager Nisman werd 18 januari dood aangetroffen in zijn appartement. Hij stond op het punt zijn onderzoek openbaar te maken naar een bomaanslag in 1994 op een Joods cultureel centrum in Buenos Aires. Het onderzoek, waarvoor Nisman gebruik maakte van informatie van SI, was belastend voor Kirchner en haar minister van buitenlandse zaken Héctor Timerman. In ruil voor olie zouden zij de betrokkenheid van Iran bij de aanslag verborgen willen houden.

De inlichtingendienst luistert op grote schaal telefoons af in Argentinië. Telefoontaps vormen ook de kern van de 298 pagina’s tellende aanklacht van Nisman. Lange transcripties moeten bewijzen dat Kirchner en haar regering de Iraanse verdachten buiten schot wilden houden.

In het diepverdeelde land geloven sommigen dat Nismans dood het werk was van Kirchner en haar regering. De regering zegt dat Nisman het slachtoffer is geworden van een machtsstrijd binnen de geheime dienst.

De Argentijnse inlichtingendienst is een machtig en autonoom instituut. Met behulp van de uitgebreide dossiers die ze opbouwen over onder anderen politici, rechters en journalisten zouden ze mensen onder druk zetten om te handelen naar de belangen van de regering – of naar die van SI zelf.

Kirchner zei gisteren dat de inlichtingendienst weinig is veranderd sinds het herstel van de democratie in Argentinië in 1983. Ze noemde het hervormen van SI een „nationale schuld” aan het land. „We moeten de inlichtingendiensten transparanter maken, want ze hebben het belang van het land niet gediend.”

Centraal in de lezing van de regering staat de voormalige chef van SI. Deze Antonio Stiuso, die jarenlang samenwerkte met Kirchner en de vorige president, haar echtgenoot Néstor Kirchner, werd in december plotseling ontslagen.

In een interview op televisie op 14 januari, vier dagen voor zijn dood, vertelde Nisman dat Stiuso prima had voldaan aan zijn verzoeken tot informatie. Wel voegde eraan toe dat hij dacht dat delen van Stiuso’s informatie door het hof zouden worden afgewezen. Hij vertelde dat hij tegen Stiuso had gezegd: „Kijk, dit bewijs is geweldig als het om inlichtingen gaat, maar ik moet voor een gerechtshof verschijnen. En wat zeg ik dan?”

De regering heeft Stiuso, die in het buitenland zou verblijven, niet aangeklaagd. Wel werd maandag Diego Lagomarsino in staat van beschuldiging gesteld. Lagomarsino was de assistent van Nisman. Hij leende hem het pistool waarmee het dodelijke schot werd gelost, en wordt ervan beschuldigd een wapen te hebben uitgeleend aan iemand die er niet mee kon omgaan.

Volgens Argentijnse media heeft Lagomarsino gezegd dat Nisman om het pistool vroeg omdat Stiuso hem had verteld dat hij in gevaar verkeerde. In haar speech beschuldigde Kirchner Lagomarsino er ook van banden te hebben met Clarín, het mediabedrijf dat tegen haar regering is.

Maandag vluchtte de journalist die de dood van Nisman het eerst onthulde, naar Israël. Bij aankomst in Tel Aviv vertelde deze Daniel Pachter verslaggevers dat hij achtervolgd werd door de geheime dienst: „ Ik moest me razendsnel uit de voeten maken, zo snel als ik kon.”