Een expert die echt verstand heeft van sharia en tribalisme

Wie: Laila al-Zwaini

Leeftijd: 48

Wat: arabist en jurist

Waar: 'Jouw Vrijheid, Mijn Vrijheid’.

Er was maar één gast in het themaprogramma Jouw Vrijheid, Mijn Vrijheid (NPO/NTR) van afgelopen donderdag, die ik niet eerder op televisie gezien had. Arabist en jurist Laila al-Zwaini, dochter van een Iraakse vader en een Nederlandse moeder, zei zulke verstandige dingen en op zo’n gezaghebbende toon, dat ik bijna niet kon geloven dat ik haar niet eerder had horen praten over de bekende culturele misverstanden.

Het was inderdaad geen echt debuut, maar wel bijna. Ze zat in 2012 aan tafel bij het zaterdagmiddagpraatprogramma ZOZ (VPRO), over de niqaab, en was betrokken bij de reportageserie Voorbij de Arabische Lente (NTR, 2011), vooral als auteur van een blog. Ook praatte ze op de radio over haar herinneringen aan prins Friso en schreef in 1999 voor deze krant een Hollands Dagboek uit Jemen. Als expert op het gebied van de sharia en van tribale verhoudingen nam ze deel aan meerdere Nederlandse regerings- en VN-missies, vooral juridische, ook in Irak en Afghanistan.

In het wat overvolle debatprogramma van donderdag begon ze met zich te verbazen over de veranderde perceptie van mensen met een Arabische naam. Vroeger wilden andere Nederlanders alleen weten of haar naam met een a of een z begon, nu moet je uitgebreid verantwoording afleggen over herkomst, paspoort en geloof.

De toekomst is natuurlijk dat in de loop van deze eeuw bijna niemand meer een enkele etnische identiteit zal hebben en volstrekt vanzelfsprekend de vermaledijde hokjes en vakjes (wat ben je nou het meest?) hun functie zullen verliezen.

Nu hebben we nog even voorbeelden nodig, wetenschappers en activisten, die zich boos maken over de positie van vrouwen en bloggers in Saoedi-Arabië, maar ook kunnen uitleggen dat Allah gewoon hetzelfde monotheïstische opperwezen is als de christelijke God.

Waarom worden zulke mensen, die echt verstand van zaken hebben, niet veel vaker gevraagd om hun licht te werpen op gecompliceerde kwesties? In plaats van het handjevol experts dat nu de kaartenbakken bevolkt? Het is bijna verwijtbaar dat Laila al-Zwaini me nu pas opvalt, maar je moet bijna zelf expert zijn om haar te kennen.