De nieuwe Björk: een draaikolk van hartepijn, maar nergens voorspelbaar

Het was een verrassing voor muziekliefhebbers: zangeres Björk uit IJsland bracht vorige week plotseling haar negende studioalbum Vulnicura uit op iTunes, een maand voor de geplande releasedatum. In het zogenoemde ‘liefdesverdrietalbum’ bezingt Björk de persoonlijke draaikolk van haar scheiding. Een openhartige productie met autobiografische elementen: de zangeres verbrak onlangs haar relatie met artiest Matthew Barney.

Björk werkte samen met Arca, een 24-jarige muzikant en producer uit Venezuela. Hij werkt met elektronica en maakte eerder nummers met de rapper Kanye West. Leuk, maar werkt het ook? Een recensieoverzicht.

Twitter avatar bjork björk ¡¡ ladies and gentlemen !!

i am very proud to announce my new album is coming out in march

it is called : vulnicura http://t.co/Ajse3ThPVH

desintegratie / verbrokkeling

De elektronica dromt samen, zindert en verwaait, in harmonieuze combinatie met de glazig klinkende strijkers, schrijft (€) Hester Carvalho in NRC Handelsblad (★★★☆☆). Het thema van Björk is verdrietig, maar haar teksten zijn mild en zonder wrok.

Desintegratie en verbrokkeling – als dat is wat Björk wilde uitdrukken, dan is dat gelukt. Liefdesverdriet en hartepijn kunnen iemands zelfbeeld uiteen doen vallen, blijkt uit de tekst van bijvoorbeeld ‘Notget’ en ‘Quicksand’. Ook muzikaal laten Björk en Arca verbrokkeling horen. De nummers op Vulnicura klinken gefragmenteerd. Desintegratie had misschien minder letterlijk genomen moeten worden.

Gijsbert Kramer van de Volkskrant (★★★★☆) beschrijft Vulnicura als een ijzersterk artistiek statement. Met het “zinnenprikkelende muziek van grote schoonheid” geeft Björk een universeel tintje aan haar gevoel. En geen moment wordt het vanzelfsprekend of voorspelbaar.

Soms schiet ze te ver door in haar drang alles net iets anders te willen doen en slaat bewondering om in irritatie. Maar net op het moment dat haar vertelling (…) een beetje aan kracht verliest, en de combinatie van Björks kenmerkend excentrieke stem, strijkers en elektronica lijkt uitgewerkt, komt Atom Dance zanger Antony Hegarty opduiken. Niet zozeer voor een duet, meer ter vocale ondersteuning. Maar het werkt prachtig.

‘Zwaar, maar boeiend’

Kitty Empire van The Guardian (★★★★☆) beschrijft het nieuwe album in een beknopte recensie als “zwaar, maar boeiend”. Dat komt vooral door de verschillende nummers over heftige onderwerpen. Zo voelt ‘Black Lake’ als een draaikolk van pijn en verzet, en wordt ex-vriend Matthew Barney is ‘Quicksand’ beschuldigd van allerlei zonden.

Björk tijdens een optreden in 2012.

Björk tijdens een optreden in 2012. Foto EPA / Malte Kristiansen

Trillende ‘r’

Björk maakte met dit album de “meest hartverscheurende muziek tot nu toe”, schrijft Wil Hermes van Rolling Stone (★★★★☆). Vooral de trillende ‘r’ in ‘Black Lake’ is een echte triomf, zegt Hermes.

Dit is vooral het geluid van een vrouw alleen, verscheurd, maar ontembaar.

De emoties waarmee Björk moet worstelen uit ze op een unieke manier in haar nummers, schrijft ook Helen Brown van The Telegraph (★★★★☆). Met de negen nummers presenteert ze vol zelfvertrouwen een mix van liefde, verdriet, kracht, woede, nostalgie, verwarring, hoop en medelijden.