Modi en Obama plots beste vrienden

De VS en India hebben veel gemeenschappelijke belangen en laten daarom hun oude reserves jegens elkaar varen.

Toen Barack Obama vanmorgen uit zijn gepantserde limousine stapte, steeg gejuich op. Als eerste Amerikaanse president woonde hij in de Indiase hoofdstad New Delhi de parade bij ter ere van de Dag van de Republiek. „Het is geweldig dat president Obama hier vandaag is om de generaties Indiërs te eren die onze natie hebben opgebouwd”, jubelde een presentatrice.

Tijdens zijn staatsbezoek in september aan Amerika nodigde de Indiase premier Narendra Modi Obama uit voor de nationale viering: een breuk met India’s stijve diplomatieke protocol. Obama maakte er een driedaags staatsbezoek van. Toen hij gisterochtend de vliegtuigtrap was afgedaald omhelsde Modi hem. Opnieuw een breuk met het protocol. De Indiase pers raakte er niet over uitgeschreven.

Maar pas tijdens de regenachtige, groots opgezette parade begon het veel Indiërs te dagen: acht maanden nadat premier Narendra Modi met zijn BJP de lamgeslagen vorige regering wegvaagde zijn niet alleen in de economie, maar ook in de internationale verhoudingen veranderingen op til. India’s dagen van principiële niet-gebondenheid, die gepaard gingen met bloedeloze staatsbezoeken vol stram protocol, lijken voorbij.

„Waar voorgaande regeringen gedeelde belangen met belangrijke partners bagatelliseerden wegens de ongebondenheid – zoals bleek uit New Delhi’s eerdere marginalisering van Washington – focust premier Modi nu op het bevestigen van vitale partnerschappen voor India”, schreef The Wall Street Journal.

Economisch gezien leveren de banden met Amerika India het meeste op. In september zegden Amerikaanse bedrijven toe voor ruim 40 miljard dollar (36 miljard euro) in India te investeren, en Obama en Modi hebben afgesproken de wederzijdse handel van 100 miljard dollar per jaar te vervijfvoudigen. Die cijfers overtreffen China’s toegezegde investeringen van 20 miljard en de 35 miljard dollar van Japan. Zelfs de 100 miljard dollar aan Russische handelscontracten die in december in Poetins kielzog werden getekend, kunnen er niet aan tippen.

Vlak voor zijn komst gebruikte Obama bovendien zijn presidentiële bevoegdheden om een overeenkomst door te drukken voor de Amerikaanse levering van nucleaire technologie aan India. In 2008 sloten India en de VS daartoe een verdrag, maar dat werd gehinderd door een Indiase wet die leveranciers aansprakelijk stelt bij nucleaire ongelukken. Nu wordt een verzekeringsfonds opgericht met – om te beginnen – 122 miljoen dollar. Het naar energie snakkende India wil de komende jaren voor ruim 180 miljard dollar aan kerncentrales bouwen om een kwart van zijn bevolking van elektriciteit te voorzien.

Geen krimp bij Russische wapens

Obama noemde de relatie met India „een van de partnerschappen die de 21ste eeuw zullen vormgeven”. Hij gaf geen krimp toen tijdens de parade Mig-29-jets en MI-25-gevechtshelikopters van Russische makelij overvlogen. Aan de vooravond van zijn bezoek maakte India bekend dat de VS inmiddels Ruslands rol als grootste wapenleverancier van India hebben overgenomen.

Vergeten is de plooi in de Indiaas-Amerikaanse betrekkingen na de arrestatie van een Indiase diplomate afgelopen jaar. India reageerde destijds woedend en hief onder meer de speciale beveiliging bij de Amerikaanse ambassade op. In de Indiase media wordt evenmin gerept over de dagen dat Modi persona non grata was in de VS omdat hij te weinig zou hebben gedaan ter voorkoming van dodelijke antimoslimrellen in 2002 in Gujarat, de deelstaat waarvan hij destijds premier was. Modi heeft dat overigens altijd ontkend.

De VS zeggen al jaren dat India een ‘spil’ is in de Aziatische betrekkingen, wegens de indamming van China’s militaire macht. India heeft Amerika op zijn beurt nodig als tegenwicht tegen Pakistan en China, landen waarmee het felle grensconflicten heeft. Bovendien vreest India dat met het vertrek van buitenlandse troepen uit Afghanistan jihaditerroristen zich zullen richten op zijn overwegend hindoeïstische samenleving. Defensiesamenwerking staat dan ook hoog op de agenda.