Klassieker met een schrijnend gebrek aan klasse

Feyenoord vergat de topper tegen Ajax te winnen: 0-0. Opnieuw ontbrak het de ploeg van Fred Rutten aan een koele afmaker.

Feyenoord-speler Jordy Clasie in duel met Ajacied Kolbeinn Sigthorsson .
Feyenoord-speler Jordy Clasie in duel met Ajacied Kolbeinn Sigthorsson . Foto ANP

De tekortkomingen van Ajax en Feyenoord gisteren in de Arena kunnen in de bestuurskamer ergens ook opgevat worden als loon naar gevoerd beleid.

Immers, de kampioensploeg die dit seizoen slechts impulsen kreeg vanuit de jeugdopleiding kan zich onder druk verliezen in onmachtig geploeter, met een wanprestatie tot gevolg. Ajax dus. En bij Feyenoord, dat het spitsenvraagstuk dit seizoen hoopte te tackelen met de komst van Colin Kazim-Richards, blijkt dat een aanvaller zonder indrukwekkende staat van dienst in grote wedstrijden niet het verschil maakt.

Achterstand op PSV groter

Dat Ajax (zes punten achterstand) en Feyenoord (veertien punten) zichzelf een slechte dienst bewezen in de achtervolging op koploper PSV, mag duidelijk zijn. Feyenoord legde in fases zijn wil op aan de thuisploeg, maar het doelpunt kwam dus niet: 0-0. „Jullie willen horen dat ik zeg dat we een spits moeten halen, maar dat doe ik niet. Ik wil niet naar teamgenoten wijzen, we hebben als team gefaald”, zei aanvoerder Jordy Clasie van Feyenoord voor de camera van RTV Rijnmond.

Feyenoord dreigt, met nog vijftien duels te gaan, op de derde plaats af te koersen – al wijzen de symptomen bij Ajax op mogelijk verder verval. „Maar over de titel hoeven we het niet meer te hebben”, zei Feyenoord-middenvelder Karim El Ahmadi. Zijn ploeg werd, na weer een sterk optreden tegen Ajax, net als in september dit jaar toen het met 1-0 verloor van Ajax in de Kuip, onvoldoende beloond.

Met nog een week te gaan tot de winterse transfermarkt sluit, dreven de klassieke topclubs van Nederland tot dusver nauwelijks handel. En dat terwijl ze zich beide in de achtervolging op PSV amper misstappen kunnen veroorloven. Coach Frank de Boer bracht na rust tweede keus Kolbeinn Sigthorsson in als spits, en later nog back Nick Viergever en middenvelder Niki Zimling. Dat zegt veel over de smalle selectie van Ajax.

Ajax kan op meerdere posities een pion gebruiken met diepgang en de kracht en inhoud om aan een actie een vervolg te geven, maar de club persisteert in Marc Overmars’ beleid van hand op de knip en geef de jeugd de kans. Dus was er een basisplaats voor Riechedly Bazoer. Achttien jaar, verdienstelijk spelend. Die ‘filosofie’ was lang goed voor landstitels. Maar hoe het publiek zal reageren op het eventueel uitblijven van het kampioenschap, kan nog interessant worden.

Feyenoords probleem is nauwer te definiëren, maar dat maakt de oplossing niet eenvoudiger. Krijg maar eens een spits die de druk van de Kuip kan weerstaan en er twintig per seizoen maakt. Iemand die in staat is in grote wedstrijden in elk geval één van zijn kansen te verzilveren. Dat had het seizoen een ander aanzien kunnen geven: één waarin Feyenoord serieus mee had gedaan om de titel, waar de vorige seizoenen onder Ronald Koeman het spel te vaak te armzalig was om kampioensambities te koesteren.

Onder Fred Rutten marcheert de club voetballend beter. Maar het geluk dat aan Koeman kleefde – met het binnenhengelen van spitsen als John Guidetti en Graziano Pellè – ontbeert Rutten, de coach die een reputatie heeft als teambuilder maar niet als prijzenpakker.

Feyenoord maakte gisteren het spel in een Klassieker die klasse miste. Alleen Clasie ontsteeg het niveau van zijn ploegmakkers en tegenstanders ruimschoots. Fraai om te zien: in de duels en in het sturen van zijn team zeer volwassen. Hij zegde toe deze winter niet te vertrekken, „en in de zomer zien we wel verder”. Maar de verlokkingen van grote(re) clubs zullen er niet minder om worden.

Toen de energie van de openingsfase was weggeëbd, speelde alleen Feyenoord goed genoeg om aanspraak te maken op drie punten. Grootste kans voor Feyenoord ontstond uit een kluts bij een corner, waarbij Ajax-spits Arek Milik op de doellijn redding bracht. Voor de wanprestatie van de thuisploeg was het ontbreken van Davy Klaassen en Joël Veltman onvoldoende excuus. „Het leek wel of ze bang waren”, zei Feyenoorder Jens Toornstra. „We hadden gewoon moeten winnen.”

Toen Kazim-Richards een kwartier voor tijd een kopbal van Jean-Paul Boëtius uit het Ajax-doel hield, wist ook Clasie dat het er weer niet in zat. „Je beloont jezelf niet.”

Weer geen zege in Amsterdam

Winnen in Amsterdam, hoe zwak Ajax ook mag zijn, vergt kennelijk meer dan degelijk veldspel. Clasie weet het. Hij was er ook dichtbij toen Feyenoord drie seizoenen geleden een half uur lang met een man meer een 1-0 voorsprong moest vasthouden. Toenmalig Ajax-doelman Kenneth Vermeer had rood gekregen, maar twee minuten later stond het toch 1-1.

En zo heeft Feyenoord al heel lang niet meer gewonnen in Amsterdam. Het minderwaardigheidscomplex slijt, maar gisteren ontbrak de bravoure en overtuigingskracht om in Amsterdam schade te berokkenen. Feyenoord had weer niet de middelen om Ajax over de knie te leggen, hoe zwak de tegenstander ook was.