Wat kost dat nou?

Je scheiding goed geregeld? Vergeet het maar

Foto ANP

Het is weer die tijd. In de maand na de feestdagen loopt het altijd storm bij advocaten, mediators en financieel adviseurs die mensen helpen scheiden. Rob van Coolwijk van advocatenkantoor SliepenbeekVan Coolwijk:

“Dan zitten ze thuis onder die opgetuigde kerstboom, kijken naar hun man of vrouw en denken: Hou ik dit de rest van mijn leven nog vol?”

Ongeveer 80 procent van de stellen die besluiten te scheiden, stelt een convenant op. Daarin leggen ze onderlinge afspraken over kinderen, geld en goederen vast. Die manier van scheiden – goedkeuring door de rechter is daarbij meestal niet meer dan een formaliteit – is steeds populairder.

Maar juist zo’n convenant brengt mensen óók vaak in de problemen. Lang niet iedereen snapt de financiële consequenties van de vaak complexe fiscale en financiële constructies. Drie valkuilen:

1 Verlies van (de halve) hypotheekrenteaftrek

Een man blijft de hypotheekrente betalen, terwijl zijn ex in het gezinshuis blijft wonen met de kinderen. Hij huurt een etage. Afgesproken wordt dat hij in ruil geen alimentatie hoeft te betalen. Het huis blijft op hun beider naam staan.

Probleem: als de man aangifte doet, blijkt dat hij nog maar 50 procent van de betaalde rente mag aftrekken. Na twee jaar mag hij zelfs niets meer aftrekken. De fiscus geeft alleen renteaftrek aan degene die het huis bezit – op wiens naam de hypotheek staat, telt niet mee.

Oplossing: zet in het convenant dat de helft van de betaalde hypotheekrente alimentatie in natura is. Zo houdt de betaler nog twee jaar 100 procent aftrek. Er is ook een onconventionele oplossing om na die twee jaar nog 50 procent aftrek te houden: houd de gemeenschap van goederen in stand (door niet officieel te scheiden) en wissel na twee jaar van huis.

2. Aflossen van de hypotheekschuld

Het huis staat voor een ton ‘onder water’. In het convenant spreken ze af dat de man de hele hypotheekschuld overneemt en in het huis blijft wonen; in ruil betaalt hij geen alimentatie. Zij huurt een huis.

Probleem: de vrouw heeft nu een schuld aan de man van 50.000 euro – de helft van het onder water-bedrag. De fiscus ziet de schuldovername van de man als een schenking aan haar of als afkoop van de alimentatie. Dus moet zij over die 50.000 euro belasting betalen. Dat geld heeft ze niet.

Oplossing: stel een schuldverklaring op van de vrouw aan haar ex, en laat haar daarover ook rente betalen. Die wordt bij hem minimaal belast en is voor haar vijftien jaar lang aftrekbaar.

Tweede probleem: de bank gaat niet akkoord dat de man alleen verantwoordelijk wordt voor de hypotheek. En als de bank wél akkoord gaat, moet de man een aflossingsvrije lening omzetten in een annuïtaire. Daardoor is hij meer geld aan aflossing kwijt en houdt hij minder geld over voor de alimentatie.

Oplossing: houd de gemeenschap van goederen in stand.

3. Pensioen delen met oudere ex-partner

Bij de standaard, wettelijke regeling (beiden in loondienst) krijgt hij de helft van het door haar opgebouwde pensioen pas als zíj met pensioen gaat. Dan heeft hij de eerste vijf jaar, nadat hij met werken stopt een pensioengat. Zij krijgt al pensioen van hem voor ze het nog niet nodig heeft. Daarom besluiten ze hun pensioen in één keer met elkaar te verrekenen: hij betaalt haar bijvoorbeeld 50.000 euro.

Probleem: de fiscus ziet die halve ton als inkomen. Zij moet daarover dus belasting betalen en heeft een pensioengat.

Oplossing: blijf in het jaar van de scheiding elkaars fiscale partner. Dan kan de man die 50.000 euro naar zijn ex overmaken. Of: leg in het convenant vast dat zij de eerste vijf jaar na zijn pensioen niet 50 procent van zijn pensioen krijgt, maar minder. Dan houdt hij geld over om zijn pensioen aan te vullen. Als zij met pensioen gaat, draai je het om.