Hopelijk komt hier straks een einde aan

De Colombiaanse regering en de linkse rebellengroep FARC onderhandelen vandaag over een vredesakkoord. Aan bod komen gevoelige punten als de berechting van misdaden.

April 2001: Soldaten van het Colombiaanse leger lopen langs lichamen van gedode FARC-strijders. Foto AFP
April 2001: Soldaten van het Colombiaanse leger lopen langs lichamen van gedode FARC-strijders. Foto AFP

Colombia is dicht bij vrede. Vandaag begint de nieuwste gespreksronde over een vredesakkoord tussen de Colombiaanse regering en de marxistische guerrillagroep FARC (Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia). Grote hoop bestaat dat de twee partijen tijdens deze ronde een wederzijds staakt-het-vuren ondertekenen.

Een wapenstilstand geeft de benodigde rust om een akkoord te bereiken over de laatste en moeilijkste agendapunten van de al ruim twee jaar durende vredesonderhandelingen.

De gesprekken, die worden gehouden in de Cubaanse hoofdstad Havana, moeten een eind maken aan het al ruim vijftig jaar durende gewapende conflict in Colombia, dat bijna 220.000 doden heeft veroorzaakt en miljoenen burgers heeft verjaagd.

De Colombiaanse president Juan Manuel Santos vroeg de regeringsdelegatie in Havana twee weken geleden om bij deze ronde een „bilaterale en definitieve” wapenstilstand aan te bieden aan de FARC. „We komen steeds dichterbij het bereiken van vrede voor ons, onze kinderen en onze kleinkinderen”, zei Santos in zijn nieuwjaarstoespraak.

De FARC reageerde positief op het aanbod van Santos. De strijders handhaven sinds 20 december een eenzijdig staakt-het-vuren. Tijdens het vredesproces heeft de FARC eerder op eigen initiatief de wapens neergelegd. Maar die bestanden werden snel verbroken, na aanvallen van regeringstroepen, die hun campagne tegen de guerrilla tot nu toe altijd hebben doorgezet.

Als er daadwerkelijk een algehele wapenstilstand komt, kan er in Havana een klimaat van vertrouwen ontstaan dat nodig is om een vredesakkoord te bereiken. De vredesagenda van de Colombiaanse regering en de FARC heeft zes punten. Over drie punten is overeenstemming bereikt, over drie punten wordt nog onderhandeld.

FARC EN DE REGERING HEBBEN AL EEN AKKOORD OVER:

  • Landhervormingen. De ongelijke verdeling van land – het oorspronkelijke strijdpunt van de FARC – wordt rechtgetrokken. De helft van de grond is nu in handen van 1 procent van de Colombiaanse bevolking. Arme boeren krijgen land en eigendomspapieren. De regering investeert in betere levensomstandigheden op het platteland.
  • Politieke organisatie. De FARC gaat over in een politieke partij. Met fysieke bescherming van de regering, want in het verleden zijn duizenden linkse politici vermoord. Conflictgebieden krijgen een tijdelijk quotum van zetels in het Congres.
  • Drugs. De FARC stopt met de handel in drugs, hun inkomstenbron. Cocatelers krijgen subsidies om over te stappen op andere gewassen. De regering maakt onderscheid tussen kleine cocaboeren en internationale drugshandelaren bij vervolging en bestraffing. Drugsverslaafden krijgen hulp in plaats van straf.

FARC EN DE REGERING ONDERHANDELEN NOG OVER :

  • Slachtoffers. De FARC en de Colombiaanse regering hebben beide verantwoordelijkheid erkend voor geweld. In Havana zitten slachtoffers aan de onderhandelingstafel. Worden ze ook gecompenseerd? Een optie is een waarheidscommissie.
  • Ontwapening. Hoe gaan de FARC-strijders hun wapens overdragen, en wie controleert dat? Hoe kunnen de circa 7.000 guerrillastrijders terugkeren in de samenleving? Wat gebeurt er met de leiders? Gedacht wordt aan internationaal toezicht op de vrede. Een amnestie voor de leiders is een – zeer omstreden – mogelijkheid.
  • Uitvoering. Een mogelijk vredesakkoord moet eerst in een referendum worden voorgelegd aan het Colombiaanse volk. Pas daarna kan de regering formeel de vrede ondertekenen met de FARC. Welke projecten komen er om de vrede te ondersteunen? Zullen de ergste schenders van mensenrechten terechtstaan?