Onderzoek naar kipkartel

De kip van morgen wordt nu wel echt een flopkip

Foto ANP
Update 20:00 De ACM acht de ‘kip van morgen’ in strijd met de mededingingsregels, blijkt uit het zojuist verschenen rapport. De sector heeft voor de nieuwe kip ‘beperkte’ dierenwelzijns- en milieumaatregelen genomen, maar die zijn niet voldoende om in aanmerking te komen voor een uitzondering op het kartelverbod, zegt de ACM.

Het gaat niet lekker met de ‘kip van morgen’. Eerst was Wakker Dier niet blij met het diervriendelijker kipidee. Vandaag komt een - naar verwachting - zeer kritisch onderzoek van de Autoriteit Consument en Markt over de kip uit. Misschien kan het feest niet meer doorgaan. Een flopkip in drie bedrijven.

1. Kip van morgen

“Er komt een andere kip in de Nederlandse supermarkten”, kondigde brancheorganisatie Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) begin 2013 trots aan. CBL en de supermarkten hadden paginagrote advertenties gekocht waarin de komst van het nieuwe, duurzame, diervriendelijke alternatief - zo claimden ze althans - voor de plofkip werd vermeld.

En dat werd tijd ook, vonden dierenliefhebbers, want een oplossing voor de explosief gegroeide kipconsumptie en de steeds groter geworden boerderijen is er nog niet. Volgens de meest recente cijfers kocht Nederland in 2013 96,8 miljoen kilo kip. Wéér meer dan een jaar eerder.

De kern van het plan: de pluimveesector en alle Nederlandse supermarkten zijn het na grote kritiek op de plofkip eens over een kip met een beter leven, vanaf uiterlijk 2020 overal in de winkel. De kip groeit langzamer, mag meer slapen, kan beter tegen ziektes en zit met minder op een hok. Die kip van morgen (of een variatie daarop) is ondertussen al in sommige supermarkten verkrijgbaar.

2. Kip van vandaag

Vanaf het begin is er kritiek op die kip. De ‘duurzame’ kip blijkt namelijk maar drie dagen langer te leven, komt nog steeds niet buiten en zit met achttien andere kippen op een vierkante meter. Het Beter-leven-keurmerk van de Dierenbescherming krijgt ’ie niet, Wakker Dier noemde het een teleurstellend plan en sprak direct van de flopkip.

Een kwestie van kosten, zeggen de supermarkten. Een kip langer en beter laten leven, kost geld. Een kip met Dierenbescherming-ster zou een “te grote kostenpost” zijn geworden, erkende CBL destijds. En de consument zou extra kosten maar tot op zekere hoogte accepteren. Al is het na langdurige prijsverlaging iets normaler geworden om meer voor kip te betalen.

3. Kip van gisteren

De Nederlandse mededingingsautoriteit NMa, ondertussen de Autoriteit Consument en Markt, moest de laatste toets worden voor de kip van morgen. En ook díe toets lijkt de kip niet te gaan halen.

Volgens het blad Boerderij zegtde ACM in een nog ongepubliceerd rapport dat de afspraken voor de kip een overtreding van het kartelverbod zijn. Als het de duurzaamheid zou verbeteren, kon de afspraak rondom de gezamenlijke kip worden vrijgesteld van het kartelverbod. Volgens de ACM zijn de afspraken echter niet nodig om de duurzaamheid te verbeteren én gaat de consument er van de kip van morgen op achteruit. Kortom: de partijen die de kip hebben bedacht zouden onnodig samenwerken, waardoor concurrentie moeilijk tot onmogelijk wordt gemaakt en de consument meer moet betalen. Als dit er inderdaad in staat, zou de deal dus helemaal niet door kunnen gaan.

ACM zegt nog in gesprek te zijn met partijen, bezig te zijn met zorgvuldig onderzoek en geen uitspraken te willen doen over het rapport voor het uitkomt. Dat zou, als alles goed is, “begin deze week” zijn. Uit verschillende hoeken klinkt nu al de oproep de regels dan maar aan te passen. En ook CBL wil tot het rapport uitkomt niks zeggen. Ook niet over of het überhaupt nog door wil gaan met de kip van morgen na al deze tegenslagen.