Coalitie Griekenland rond - kleine rechtse partij steunt Syriza

Alexis Tsipras, de leider van de winnende partij van de Griekse verkiezingen
Alexis Tsipras, de leider van de winnende partij van de Griekse verkiezingen Foto EPA / Alexandros Vlachos

De winnende partij van de Griekse verkiezingen, Syriza, heeft met de steun van een kleine rechtse partij, de Onafhankelijke Grieken, de benodigde meerderheid om een regering te vormen. Dat meldt persbureau AP.

De coalitie zal in het parlement ongeveer 162 van de 300 zetels bezetten.

Update 15.20 uur: Alexis Tsipras is beëdigd als de nieuwe premier van Griekenland. Hij legde in tegenstelling tot wat traditie is een seculiere eed af. Premiers leggen de eed normaal in een Grieks-orthodoxe ceremonie af.

De linkse partij Syriza had net niet genoeg stemmen behaald om alleen te kunnen regeren. Met 97,5 procent van de stemmen geteld behaalde Syriza 36,4 procent van de stemmen, en dat zijn 149 van de 300 zetels.

Ook al is er net geen sprake van een meerderheid, het aantal behaalde zetels wordt gezien als een historische overwinning. De partij is in een paar jaar tijd vernegenvoudigd qua omvang. Als het de 40-jarige partijleider Alexis Tsipras inderdaad lukt om een regering te vormen, is hij de jongste premier van Griekenland in 150 jaar.

Beloftes

Syriza staat bekend als ‘antibezuinigingspartij’: de partij is tegen de strenge hervormingen die Griekenland moet doorvoeren in ruil voor internationale miljardensteun. Tsipras zei meteen na de overwinning een einde te maken aan “vijf jaar van vernedering en pijn”.

“Zonder twijfel beëindigt deze uitspraak van het Griekse volk de vicieuze cirkel van bezuinigingen in ons land.”

Andere programmapunten van de partij zijn onder meer de verhoging van het minimumloon van 536 naar 751 euro per maand, herstel van de dertiende maand voor 1,2 miljoen pensioentrekkers, gratis elektriciteit, goedkoper openbaar vervoer en voedselsubsidies voor huishoudens onder het minimuminkomen.

Syriza en de Onafhankelijke Grieken hebben weinig partijpunten gemeen. Tsipras sprak vanochtend met Panos Kammenos, leider van de Onafhankelijke Grieken. De partij van Kammenos keert zich fel tegen illegale immigratie en is het over veel sociale kwesties oneens met Syriza. De Onafhankelijke Grieken wijzen wel, net als Syriza, de bezuinigingen af die de trojka van Europese Unie, Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds heeft opgelegd aan Griekenland.

NRC-correspondent in Griekenland Marloes de Koning zegt:

Twitter avatar MarloesdeK Marloes de Koning Net geen meerderheid voor #Syriza. Tsipras heeft vanochtend coalitieoverleg met #Kammenos. Ze delen trojkahaat, verder niets. 1/2

Drie dagen de tijd

Syriza heeft drie dagen de tijd om een regering te vormen. Lukt dat niet, dan is zittend premier Antonis Samaras aan de beurt. Zijn Nieuwe Democratie eindigde met naar schatting 76 zetels op de tweede plaats.

Als Tsipras slaagt in zijn opzet, is het de eerste keer sinds de val van de militaire dictatuur in 1974 dat er een Griekse regering komt zonder de conservatieve Nieuwe Democratie en de sociaaldemocratische Pasok. Die twee partijen hebben de laatste vier decennia de Griekse politiek beheerst.

Griekenland failliet?

Nu Syriza de verkiezingen heeft gewonnen, is de angst in Europa terug dat het land failliet zal gaan. Dat kan effect hebben op de hele eurozone, globale markten en op de euro zelf, die door negentien landen wordt gebruikt. Persbureau AP noteerde een waardedaling van 0,3 procent vlak na het nieuws van de overwinning van Syriza: dat is de laagste stand sinds 2003. Bovendien is de kans dat het geleende geld terugkomt, nog kleiner.